
Một thầy phó tế ngủ say trong khi hai vị thánh thầy thuốc quỳ bên giường, lắp cho ông một chiếc chân mới. Fra Angelico vẽ một trong những phép lạ kỳ lạ nhất của Truyện các Thánh như một cảnh đêm yên tĩnh trong căn phòng ngủ ấm cúng.
Phép lạ chiếc chân đen, hay Việc chữa lành phó tế Justinian, là một tấm tranh tempera và vàng trên gỗ do Fra Angelico vẽ trong khoảng 1438 đến 1442. Tranh thuộc phần bệ của bức tranh thờ San Marco cho nhà thờ San Marco ở Florence. Tấm tranh nay ở Bảo tàng San Marco cùng với tấm chính, còn các cảnh bệ tranh khác về cuộc đời Thánh Cosma và Thánh Đamianô nằm rải rác ở các bảo tàng châu Âu và châu Mỹ. Wikidata không ghi niên đại, và ngoài San Marco còn ghi cả Bảo tàng Quốc gia San Matteo ở Pisa.
Câu chuyện lấy từ Truyện các Thánh. Giáo hoàng Felix IV xây một nhà thờ ở Rome kính Cosma và Đamianô, và phó tế Justinian phục vụ ở đó. Một chân của ông bị ung thư ăn mòn. Một đêm, hai vị thánh hiện đến với dụng cụ phẫu thuật, lấy chân của một người Ethiopia vừa được chôn hôm ấy, cắt chân bệnh và lắp chân mới vào. Khi Justinian tỉnh dậy, ông không thấy đau, soi nến vào chân, và tự hỏi mình là chính mình hay là ai khác. Trong tranh, ông ngủ trong áo ngủ và mũ trắng, hai tay chắp trên ngực, chân phải đen gần tới hông.
Hai vị thánh quỳ hai bên giường, ăn mặc giống hệt nhau: áo dài xanh đậm, áo khoác ngoài xẻ hai bên có một dải vải trắng, mũ tiến sĩ màu đỏ và vầng hào quang vàng đặc. Họ dường như đang chỉnh chiếc chân đen; chiếc chân bị cắt không được vẽ ra. Căn phòng không hề đạm bạc. Giường đặt trên bục cao để tránh hơi lạnh từ nền nhà, có rèm che, hai chiếc gối căng phồng, ga trắng và chăn len đỏ. Trên đầu giường có một chiếc cốc và một bình thủy tinh, một lọ thủy tinh nhỏ treo trên đinh. Một chiếc ghế đẩu, đôi dép, ô cửa sổ nhỏ và cánh cửa thấp đang mở hoàn tất khung cảnh, vẽ theo phối cảnh một điểm tụ.
Theo truyền thống, Cosma và Đamianô là hai anh em sinh đôi làm nghề thầy thuốc, tử đạo dưới thời Diocletian, nhưng nguồn ghi rằng sự tồn tại của họ không có tư liệu xác thực và các truyền thống mâu thuẫn nhau. Sau khi họ được chôn ở Cyrrhus, gần một đền thờ thần Asclepius, người bệnh đến ngủ bên mộ họ mong được chữa lành. Thánh tích của họ lan khắp châu Âu, và ở Florence nhà Medici đặc biệt tôn kính họ. Họ gắn liền với phẫu thuật, và nguồn đặt tấm tranh này trong niềm say mê lâu đời của loài người với việc ghép bộ phận cơ thể, một ý tưởng có từ hàng nghìn năm qua hình tượng nhân sư, nhân mã và quái thú chimera.
Fra Angelico (1400-1455)
nghệ thuật tôn giáo · Phục hưng Ý · Museum of San Marco
Annunciation - Fra Angelico (1425)
Adoration of the Magi - Fra Angelico (1430)
San Marco Altarpiece - Fra Angelico
Deposition of Christ - Fra Angelico (1432)
Fiesole Altarpiece - Fra Angelico (1422)
Annunciation of Cortona - Fra Angelico (1430s)
Madonna of Humility - Fra Angelico (1433)
Coronation of the Virgin - Fra Angelico (1430s)
Mona Lisa - Leonardo da Vinci (1503-1519)
Người đàn bà và con chồn - Leonardo da Vinci (1490)
Doni Tondo - Michelangelo (1500s)
The Torment of Saint Anthony - Michelangelo (1487)
Flagellation of Christ - Piero della Francesca (1450s)
Madonna and Child with Saints, Angels and Federico da Montefeltro - Piero della Francesca (1472)