Fiesole Altarpiece

Một trong những tác phẩm sớm nhất được biết đến của Fra Angelico vẫn ở trong nhà thờ tu viện nơi nó ra đời, dù nền vàng xưa đã bị một họa sĩ khác thay bằng phong cảnh.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bức tranh thờ được vẽ cho bàn thờ chính của nhà thờ tu viện San Domenico ở Fiesole, gần Florence. Wikipedia xác định niên đại khoảng 1424-1425, một phần vì phối cảnh còn đơn giản và nền gạch lát giống các tác phẩm khoảng ba năm trước bộ tranh San Pietro Martire được ghi nhận năm 1428; Wikidata ghi năm 1422. Năm 1501, Lorenzo di Credi vẽ lại phần nền vốn có lẽ thếp vàng, thêm ngai có lọng, phù điêu giả và hai khung phong cảnh giữa các cột, đồng thời bỏ các đỉnh nhọn kiểu Gothic. Về sau bức tranh được chuyển sang một bàn thờ phụ, nơi du khách vẫn thấy nó ngày nay.

Điều nên ngắm kỹ

Đây là một bức Maestà, Đức Mẹ ngự trên ngai, đề tài rất được ưa chuộng ở Florence thời ấy. Đức Mẹ và Chúa Hài Đồng ở giữa, quanh là tám thiên thần nhỏ hơn đang tôn thờ. Hai bên là các thánh Thomas Aquinas, Barnabas, Dominic và Peter thành Verona. Chúa Hài Đồng trần truồng cầm hai bông hồng, một trắng một đỏ. Điều hiếm thấy thời đó là mọi nhân vật cùng nằm trên một mặt tranh liền, không chia thành từng ô riêng. Bố cục gợi nhớ bộ ba tranh San Giovenale của Masaccio năm 1422.

Ý nghĩa và dụng ý

Mỗi nhân vật đều nói với những người dùng ngôi nhà thờ này. Ba vị thánh thuộc dòng Đa Minh, chủ của tu viện, còn thánh Barnabas trùng tên với Barnaba degli Agli, người Florence đã hiến 6.000 florin để trùng tu và mở rộng tu viện. Hai bông hồng cũng mang ý nghĩa: hồng trắng tượng trưng cho sự thanh khiết, hồng đỏ báo trước cuộc Thương khó, gắn với Bí tích Thánh Thể. Mối liên hệ ấy quan trọng, vì bức tranh được vẽ cho bàn thờ chính, nơi bí tích này được cử hành.

Di sản

Bức tranh thờ từng có thêm nhiều phần, nay đã tản mát. Phần bệ tranh, vẽ các thánh, tiên tri và tu sĩ dòng Đa Minh đang tôn thờ, ở Phòng trưng bày Quốc gia London, nơi còn giữ một tranh tròn vẽ thánh Romulus có thể từng đặt phía trên. Các cột hai bên mang mười tấm nhỏ vẽ các thánh; bốn tấm còn được biết, hai ở bảo tàng Condé tại Chantilly và hai trong sưu tập tư nhân. Điều còn lại ở Fiesole là một tác phẩm hai giọng: nhân vật của Fra Angelico thời trẻ trong khung cảnh vẽ sau của Lorenzo di Credi.