The Day Dream

Một người phụ nữ mặc váy xanh ngồi giữa vòng tay cây sung dâu, tay cầm nhành kim ngân, chìm trong suy tư. Rossetti vẽ Jane Morris ở đây vào những năm cuối đời, và ông tin rằng đây là một trong những tác phẩm tốt nhất mình từng làm.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bức Mộng giữa ban ngày bắt đầu từ một bản phác thảo bằng phấn. Năm 1878 Rossetti vẽ Jane Morris, người ông gặp tại nhà hát Theatre Royal, Drury Lane, năm 1857, về sau trở thành người tình bí mật và người mẫu cho nhiều bức tranh nổi tiếng của ông, trong đó có Proserpine. Bản phác thảo được treo trên lò sưởi trong xưởng vẽ. Năm 1879 nhà sưu tập Constantine Alexander Ionides đặt vẽ một bức sơn dầu, và Rossetti thực hiện nó trong năm 1880. Ban đầu ông định đặt tên là Monna Primavera hoặc Vanna Primavera, có lẽ lấy cảm hứng từ La Vita Nuova, tác phẩm ông say mê từ lâu. Lúc đầu ông chưa thật hài lòng và sửa lại nhiều lần, thậm chí viết thư xin lỗi Morris vì đã chép đôi bàn chân của một người phụ nữ khác vào tranh.

Điều nên ngắm kỹ

Morris ngồi trên một cành sung dâu, được vẽ toàn thân, điều hiếm thấy trong tranh của Rossetti giai đoạn cuối. Những cành cây uốn cong phía trên và quanh nàng như đang ôm lấy nàng, hoặc như thể nàng đang hiện ra từ chính thân cây, giống một nữ thần cây. Chiếc váy lụa rộng màu xanh lá buông thành những nếp mềm hòa vào tán lá. Trong tay nàng là một nhành kim ngân nhỏ. Nàng nhìn xuống, tránh ánh mắt người xem, hướng về một điều gì đó không thấy được. Trong chỗ trú lá cây trời tối, nhưng quanh vai nàng có những mảng xanh lam nhạt trên nền xanh lục đậm, dấu hiệu cho thấy đang là ban ngày. Chữ ký D. Rossetti 1880 nằm ở góc dưới bên phải.

Ý nghĩa và dụng ý

Thời Victoria, hoa kim ngân là biểu tượng của tình yêu, và nhành hoa có thể ám chỉ mối tình bí mật giữa họa sĩ và người mẫu. Những cành lá che chở làm tăng cảm giác riêng tư, kín đáo của khung cảnh, có lẽ gợi đến một nơi hẹn hò lén lút. Rossetti vừa là họa sĩ vừa là nhà thơ, và ông viết sonnet đi kèm nhiều bức tranh của mình; bài cuối trong loạt Sonnets for Pictures gắn với bức này. Khi tranh gần xong, ngày 18 tháng 3 năm 1880, ông viết cho Ionides rằng chắc chắn nó sẽ tốt không kém bất cứ thứ gì ông từng làm, một lời tự tin hiếm hoi của người họa sĩ vốn hay bất mãn với chính mình.

Di sản

Rossetti rất để tâm đến cách bức tranh được nhìn ngắm, và ông gửi Ionides những chỉ dẫn cụ thể về chỗ treo, kể cả độ cao tính từ sàn và hướng ánh sáng chiếu vào. Đây là một trong những bức tranh cuối cùng của ông. Năm 1900 Ionides để lại tranh cho Bảo tàng Victoria and Albert ở London, nơi nó vẫn còn đến nay. Kích thước trong các nguồn hơi khác nhau: Wikipedia ghi 158,7 x 92,7 cm, còn Wikidata ghi 157,5 x 92,7 cm. Dù thế nào, đây vẫn là hình ảnh cao gần bằng người thật của một người phụ nữ được bóng cây xanh che chở.