Queen María Luisa on horseback

Một hoàng hậu trong bộ quân phục đại tá ngồi vững trên lưng ngựa hiền, tay cầm cương đầy tự tin, sau lưng là bầu trời giông bão. Goya vẽ María Luisa xứ Parma cho cung điện hoàng gia năm 1799, để treo cạnh những chân dung cưỡi ngựa vĩ đại của Velázquez và Titian.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Vua Carlos III của Tây Ban Nha, người Goya phục vụ trong triều, mất năm 1788, và con trai ông đến Madrid năm 1789 để lên ngôi là Carlos IV cùng vợ là María Luisa xứ Parma. Goya trở thành họa sĩ triều đình và vẽ chân dung họ nhiều lần. Bức chân dung hoàng hậu cưỡi ngựa này được vẽ năm 1799; bức đối của nó, Carlos IV cưỡi ngựa, ra đời năm 1800 đến 1801. Hoàng hậu ngồi mẫu cho Goya ba lần và hài lòng với kết quả. Cả hai bức được dành cho đại sảnh Cung điện Hoàng gia Madrid, nơi nhà vua dùng bữa trước các quan khách nước ngoài.

Điều nên ngắm kỹ

Hoàng hậu mặc quân phục đại tá Đội cận vệ Hoàng gia, một phiên bản dành riêng cho nữ được may cho bà, với dải băng của huân chương mang chính tên bà vắt chéo ngực và Huân chương Thập tự Sao cài trên dải ruy băng đen. Bà cưỡi Marcial, con ngựa do sủng thần Manuel Godoy tặng vợ chồng nhà vua. Bà ngồi dạng chân như kỵ sĩ, không ngồi nghiêng như phép lịch sự khi ấy đòi hỏi ở phụ nữ. Hãy nhìn tai và chân ngựa: còn thấy rõ nhiều chỗ họa sĩ đã vẽ sửa. Phía sau là dãy núi Guadarrama và đường nét của El Escorial.

Ý nghĩa và dụng ý

Khung cảnh mang một thông điệp chính trị. Trong đại sảnh, hai bức chân dung treo cạnh Felipe IV cưỡi ngựa của Velázquez và Carlos V ở Mühlberg của Titian, hình ảnh các vua dòng Habsburg của Tây Ban Nha. Dòng Bourbon của Carlos IV và María Luisa cảm thấy bấp bênh sau khi nhánh Pháp bị lật đổ trong Cách mạng, và việc đặt hai triều đại cạnh nhau nhấn mạnh tính liên tục của vương quyền. Goya noi theo các chân dung hoàng hậu cưỡi ngựa của Velázquez, mà ông từng vẽ lại và khắc năm 1778, chọn một con ngựa điềm tĩnh, uy nghi thay vì ngựa chồm lên. Ánh mắt kiêu hãnh của hoàng hậu được hiểu là niềm hài lòng vì đã chế ngự được con ngựa hăng.

Di sản

Goya thường thấy vẽ ngựa rất khó, như ông thú nhận trong thư gửi người bạn Martín Zapater, và nguồn ghi nhận ngựa của ông sinh động hơn ngựa của bậc thầy Baroque mà ông ngưỡng mộ. Ông còn chuẩn bị phác thảo gần El Escorial cho phần hậu cảnh. Bức tranh rất lớn, khoảng 338 x 282 cm. Tranh từng treo trong Cung điện Hoàng gia Madrid và, cùng một phần bộ sưu tập hoàng gia, được đưa vào Bảo tàng Prado, nơi nó vẫn được trưng bày cùng bức đối vẽ nhà vua.