Portrait of the Artist Holding a Thistle

Anh hai mươi hai tuổi, xa nhà và sắp cưới vợ. Trên tay Dürer là một nhành cây gai nhỏ mà tên tiếng Đức nghĩa là lòng chung thủy, và phía trên đầu anh viết rằng số phận mình nằm trong tay Thượng đế.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Năm 1493, Albrecht Dürer 22 tuổi và đang làm việc ở Strasbourg. Anh đã học nghề xong với Michael Wolgemut, trải qua những năm thợ phụ lang bạt, và ngày 7 tháng 7 năm 1494 sẽ cưới Agnes Frey. Bức tranh nhỏ này, sơn dầu trên giấy da sau được dán lên vải, là bức chân dung tự họa sơn dầu sớm nhất của ông, và được xem là một trong những bức chân dung tự họa đầu tiên của một họa sĩ phương Bắc. Năm tháng và nhành cây trên tay gợi ý đây có thể là chân dung đính hôn. Bảo tàng Louvre mua lại tranh năm 1922.

Điều nên ngắm kỹ

Dürer nhìn ra phía ta với gương mặt mà nguồn tư liệu gọi là phức tạp về tâm lý, u buồn và dè dặt, vẻ của một chàng trai nghiêm nghị. Tay anh cầm nhành hoa được các nhà thực vật xác định là Eryngium amethystinum, một loài giống cây kế, nên tranh có tên tiếng Anh như vậy. Cạnh năm tháng, anh viết một dòng tiếng Đức cổ: việc của tôi đi theo con đường đã định từ trên cao. Nhà sử học nghệ thuật Lawrence Gowing gọi đây là bức “Pháp nhất” của Dürer, với nét cọ phóng khoáng và màu sắc óng ánh hơn mọi bức khác của ông.

Ý nghĩa và dụng ý

Nhành cây mang trọng tâm ý nghĩa. Tên tiếng Đức của nó, Mannestreue, nghĩa là lòng chung thủy vợ chồng, và vào thế kỷ 15 cây kế là biểu tượng cho sự chung thủy của người đàn ông. Chàng họa sĩ trẻ như đang trao một lời hứa. Nhành cây có thể còn mang nghĩa tôn giáo: cùng loài cây ấy được khắc viền trên nền vàng bức Chúa Kitô, Người của Khổ đau (1493-94) của Dürer. Dòng chữ thêm một nốt Kitô giáo: là chàng rể, anh đặt tương lai vào tay Thượng đế.

Di sản

Bức tranh nhỏ này đứng ở khởi đầu một thói quen suốt đời: Dürer thường phân tích gương mặt mình trong tranh vẽ và tranh sơn dầu, khi lý tưởng hóa, khi không. Năm 1805, Goethe thấy một bản sao của bức chân dung ở bảo tàng Leipzig và gọi nó là vô giá. Ngày nay bản gốc, khoảng 56,5 x 44,5 cm, treo tại Louvre. Trước nó, ta không gặp bậc thầy lừng danh sau này, mà gặp một chàng trai ở ngã rẽ cuộc đời, vừa băn khoăn vừa hy vọng, cầm một kỷ vật nhỏ của tình yêu.