Francisco Goya · 1827

Tháng 5 năm 1827, đang sống lưu vong ở Bordeaux, Goya 81 tuổi vẽ một thương gia kiêm chủ ngân hàng ngồi đọc thư. Ông ký tên như một người bạn. Một năm sau họa sĩ qua đời, và bức chân dung muộn màng, giản dị này cho thấy bàn tay ông đã đi xa đến đâu.
Sau khi Ferdinand VII lên nắm quyền ở Tây Ban Nha và quay lưng với những người afrancesados, tức giới tự do và những ai từng cộng tác với chính quyền Joseph Bonaparte, Goya chọn lưu vong ở Bordeaux. Ông đi cùng người bạn đời Leocadia Zorrilla và con gái bà là Rosario Weiss, và gặp lại các bạn Leandro Fernández de Moratín, Manuel Silvela và Antonio de Brugada. Sau đó Juan Bautista Muguiro, thương gia kiêm chủ ngân hàng, có họ hàng xa với họa sĩ, cũng lưu vong đến Bordeaux. Ông gặp Goya và đặt vẽ bức chân dung này, hoàn thành vào tháng 5 năm 1827, một năm trước khi họa sĩ mất.
Muguiro ngồi trên chiếc ghế bọc lụa mạ vàng, mặc bộ áo xanh thẫm, đọc một lá thư bên chiếc bàn đầy giấy tờ và một lọ mực. Mái tóc buông lơi theo thời trang lãng mạn. Gương mặt sáng như được tạc bằng nét cọ: hàm vuông, miệng mím chặt, ánh nhìn bền bỉ, đối lại vầng trán rộng và thoáng, nổi bật mạnh mẽ trên một nền trung tính. Goya chỉ dùng rất ít màu: đen, trắng và nâu, thêm vài nét vàng và đỏ son. Giấy tờ và lọ mực gần như thành những nét trừu tượng, vài nhát cọ dứt khoát của một ông già mà thị lực đã giảm sút nhiều.
Trên tranh có dòng chữ, dịch ra là: Don Juan Muguiro, do bạn ông là Goya vẽ, lúc 81 tuổi, tại Bordeaux, tháng 5 năm 1827, nhờ đó mà xác định được niên đại. Thời ấy, chữ bạn trong tiếng Tây Ban Nha là cách nói chung để bày tỏ lòng biết ơn, ở đây có lẽ vì những giúp đỡ về tài chính mà Muguiro dành cho họa sĩ, và dù sao cũng cho con trai ông là Javier. Goya bỏ qua chi tiết thừa để tập trung vào tính cách, nên nhà ngân hàng hiện lên cần mẫn, đáng kính, khắc khổ, đầy năng lượng và ý chí. Bài viết thấy ở tác phẩm muộn này một lối vẽ độc lập, thuần khiết và cô đọng, trong đó chính chất liệu sơn trở nên quan trọng.
Năm 1830, Muguiro còn mua bức Cô gái vắt sữa ở Bordeaux của Goya từ Leocadia Zorrilla, và cả hai bức đều ở lại trong gia đình ông. Juan Bautista Muguiro Beruete, bá tước Muguiro thứ hai và là cháu gọi người mẫu bằng ông bác, để lại chúng cho Bảo tàng Prado trong di chúc. Điều khoản ấy chỉ có hiệu lực năm 1945, khi em trai ông là Fermín, bá tước Muguiro thứ ba, người được hưởng dụng hai bức tranh suốt đời, qua đời. Bức chân dung, 103 x 85 cm theo Wikidata, hiện vẫn ở Prado tại Madrid.
Francisco Goya (1746-1828)
Ngày 3 tháng 5 năm 1808 - Francisco Goya (1814)
Maja khỏa thân - Francisco Goya (1800)
Saturn đang ăn thịt con trai - Francisco Goya (1819)
Gia đình của Charles IV của Tây Ban Nha - Francisco Goya (1800)
Maja diện y phục - Francisco Goya (1800)
Ngày 2 tháng 5 năm 1808 tại Madrid - Francisco Goya (1814)
Con chó - Francisco Goya (1819)
Bữa tiệc của phù thủy - Francisco Goya (1820s)
Lữ khách trên biển sương mù - Caspar David Friedrich (c. 1818)
The Abbey in the Oakwood - Caspar David Friedrich (1800s)
Nữ thần Tự do dẫn dắt nhân dân - Eugène Delacroix (1830)
Death of Sardanapalus - Eugène Delacroix (1827)
Chiến hạm Temeraire - J. M. W. Turner (1839)
Rain, Steam and Speed - The Great Western Railway - J. M. W. Turner (1844)
The Blue Boy - Thomas Gainsborough (1770)
Mr and Mrs Andrews - Thomas Gainsborough (1748)