Hans Holbein the Younger · 1543

Một chàng trai áo đen, mắt khép hờ, khoanh tay, vẽ trên giấy da năm 1543, có thể là tác phẩm cuối cùng của Hans Holbein Con. Chàng là ai đến nay vẫn còn tranh cãi: một thương nhân Danzig, hay con trai vị đại thần thân tín nhất của vua Henry VIII.
Bức tiểu họa màu keo trên giấy da này mang dòng chữ ANNO ETATIS SVAE 24 1543, nghĩa là người mẫu hai mươi bốn tuổi vào năm 1543, tức sinh khoảng năm 1519. Năm 1913, sử gia nghệ thuật người Đức Georg Habich tìm thấy nó ở Bảo tàng thành phố Danzig, nơi nó được ghi nhận lần đầu năm 1902. Truyền thống ở Danzig cho rằng người mẫu thuộc dòng họ Schwarzwald, mà di sản năm 1708 gồm một thư viện và bộ sưu tập tiền cổ được để lại cho nhà thờ Thánh Peter và Paul. Holbein qua đời ở London ngay năm đó, trong khoảng từ 7 tháng 10 đến 29 tháng 11, giữa một trận dịch hạch, nên đây có thể là tác phẩm cuối cùng của ông.
Trên nền xanh lam, chàng trai xoay ba phần tư sang phải người xem. Chàng đội mũ nhung đen thẫm, mặc áo choàng lụa đen nhạt hơn một sắc, cổ và cổ tay lộ ra áo sơ mi trắng thêu tinh xảo. Mắt chàng nhìn xuống, mí che quá nửa, hai tay khoanh lại. Chàng cầm đôi găng da và đeo hai chiếc nhẫn ở tay trái. Hãy tìm chiếc nhẫn ấn, mang một dấu mà giới nghiên cứu tả là chữ Z hoặc chữ N rất rộng. Chiếc cổ áo nhọn có tua mang đúng kiểu thời trang Anh.
Danh tính người mẫu là một câu đố. Habich đề xuất Heinrich von Schwarzwald, sinh năm 1517, nhưng tuổi và chiếc nhẫn đều không khớp. Truyền thống Danzig và một nghiên cứu năm 2003 nêu tên người anh cùng cha khác mẹ là Hans II, sinh năm 1513, khi ấy đã ba mươi chứ không phải hai mươi bốn, còn người em út Berend được cho là khó có khả năng. Roy Strong nhận xét việc có thêm một bức tiểu họa thứ hai với gương mặt rất giống, được nhận diện năm 1903 trong bộ sưu tập của Nữ hoàng Hà Lan, cho thấy người mẫu rất quan trọng. Năm 2016 Teri Fitzgerald và Diarmaid MacCulloch đề xuất Gregory Cromwell, con trai Thomas Cromwell và là em rể vua Henry VIII, đúng tuổi, có chiếc mũi hếch của dòng họ, và huy hiệu có đường răng cưa có thể giải thích dấu trên nhẫn.
Số phận về sau của bức tiểu họa thật khắc nghiệt. Có lẽ nó đi qua dòng họ Schwarzwald đến nhà thờ ở Danzig năm 1708, rồi về Bảo tàng thành phố Danzig. Năm 1943 quân Đức chiếm đóng cướp nó khỏi bảo tàng, và năm 1945 Hồng quân Liên Xô mang nó về Moscow như chiến lợi phẩm. Nay nó ở Bảo tàng Mỹ thuật Quốc gia Pushkin, một trong số những tác phẩm mà chính phủ Ba Lan đã yêu cầu hoàn trả. Một gương mặt nhỏ từ những tháng cuối đời Holbein vẫn mang một cái tên chưa ngã ngũ và một mái nhà chưa yên.
Hans Holbein the Younger (1497-1543)
Các vị sứ thần - Hans Holbein the Younger (1533)
Xác Kitô chết trong mộ - Hans Holbein the Younger (1520s)
Venus and Cupid - Hans Holbein the Younger (1526)
Christina of Denmark, Duchess of Milan - Hans Holbein the Younger (1538)
The Merchant Georg Gisze - Hans Holbein the Younger (1532)
A Lady with a Squirrel and a Starling - Hans Holbein the Younger (1520s)
An Allegory of the Old and New Testaments - Hans Holbein the Younger (1530)
Thomas Cromwell - Hans Holbein the Younger (1530s)
Thợ săn trên tuyết - Pieter Bruegel the Elder (1565)
Tục ngữ Hà Lan - Pieter Bruegel the Elder (1551)
Khu vườn lạc thú trần tục - Hieronymus Bosch
Ship of Fools - Hieronymus Bosch (1500s)
Chân dung Arnolfini - Jan van Eyck (1434)
Ghent Altarpiece - Jan van Eyck (1432)