Portrait of Johann Kleberger

Albrecht Dürer · 1526

Portrait of Johann Kleberger - Albrecht Dürer

Một cái đầu người hiện ra trong khoảng tròn khoét trên bức tường đá vẽ giả, như gương mặt sống trên đồng tiền cổ. Năm 1526, Dürer biến một nhà tài phiệt thành một chiếc huy chương cổ điển.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Johann Kleberger là một thương gia và nhà tài chính giàu có, lại gắn bó với chính giới bạn bè của Dürer: ông cưới người con gái góa chồng của Willibald Pirckheimer, một trong những người bạn thân nhất của họa sĩ. Dürer vẽ chân dung ông ở Nuremberg năm 1526, cùng năm với chân dung Hieronymus Holzschuher và Jakob Muffel. Tác phẩm là sơn dầu trên gỗ đoạn, có chữ ký và năm. Lịch sử về sau của nó là câu chuyện thừa kế và vương quyền: khi Kleberger mất, tranh về tay con riêng của vợ ông là Willibald Imhof, người sau đó bán nó cho Rudolf II, Hoàng đế La Mã Thần thánh.

Điều nên ngắm kỹ

Đây là một trong những bức chân dung lạ nhất của Dürer. Thay vì đặt nhân vật trong phòng hay trên nền trơn, ông vẽ một bức tường giả đánh lừa thị giác, khoét một khoảng tròn. Trong vòng tròn ấy, Kleberger hiện ra ở dạng bán thân, gần như một pho tượng. Quanh vòng tròn là dòng chữ ghi tên và tuổi bốn mươi của ông: E. IOANI KLEBERGERS NORIKER UN AETA SVAE XXXX. Ở ba góc là các họa tiết huy hiệu, góc thứ tư là năm 1526 cùng chữ lồng của họa sĩ. Khung vuông mỗi cạnh khoảng 36,5 cm ôm trọn tất cả.

Ý nghĩa và dụng ý

Theo nguồn tư liệu, bức chân dung được vẽ theo hình thức một chiếc huy chương cổ điển, có lẽ lấy cảm hứng từ các bản khắc huy chương La Mã của Hans Burgkmair. Huy chương thời cổ mang hình đầu các hoàng đế và danh nhân, nên vẽ một nhà tài chính Nuremberg như thế là trao cho ông vẻ trang nghiêm vượt thời gian. Ảo giác cũng thật tinh nghịch: một gương mặt sống nằm trong bức tường đá vẽ, vừa là người vừa là tượng đài. Tên, tuổi, huy hiệu và năm tháng bao quanh ông như chữ quanh đồng tiền.

Di sản

Tấm tranh nay thuộc Bảo tàng Lịch sử Nghệ thuật (Kunsthistorisches Museum) ở Vienna, sau khi đi qua tay Hoàng đế Rudolf II. Nó nằm trong nhóm chân dung muộn Dürer vẽ ở Nuremberg năm 1526, nhưng khác hẳn những bức còn lại nhờ ý tưởng huy chương. Với người xem, đây là lời nhắc rằng Dürer luôn tìm tòi, ngay cả cuối đời, mượn hình thức từ đồng tiền và tranh in để biến thành hội họa. Bức tường giả khiến ta nhìn hai lần: đây là gương mặt, pho tượng hay đồng tiền?

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Albrecht Dürer (1471-1528)

chân dung · nam giới · Kunsthistorisches Museum · phục hưng Đức · tóc đen

Tranh khác của Albrecht Dürer