Portrait of a Venetian Woman

Những lọn tóc vàng ánh đỏ, chuỗi hạt đen xen ngọc trai, làn da nhợt sáng lên trên nền đen tuyền: một thiếu nữ Venice, được vẽ bởi một vị khách người Đức đã say mê thành phố.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Albrecht Dürer vẽ bức chân dung bán thân nhỏ này trên gỗ du năm 1505, trong chuyến thăm Ý lần thứ hai, cùng nhiều chân dung khác của giới thượng lưu Venice. Ở đó, ông say mê Giovanni Bellini, khi ấy đã là một bậc thầy, và hai người dần thành bạn, dù Dürer còn khá vô danh ngoài nước Đức. Danh tính người mẫu đã thất lạc. Trang phục và kiểu tóc cho thấy nàng là người Venice chứ không phải người Đức. Bức tranh cũng chưa hoàn thành: vài chi tiết, nhất là chiếc nơ đen trên ngực, không được vẽ kỹ như những phần khác, dấu hiệu nhỏ của một công việc bị gián đoạn.

Điều nên ngắm kỹ

Người phụ nữ mặc áo dài có hoa văn, tay áo buộc rời để lộ lớp áo lót bên trong. Tóc ôm khuôn mặt thành những lọn sóng mềm, phần tóc sau được gom trong chiếc mũ vải nhỏ. Vẻ hài hòa và duyên dáng đến từ sự hòa trộn các sắc độ: làn da nhợt thanh lịch, mái tóc vàng ánh đỏ, chuỗi hạt đen và ngọc trai, chiếc áo hoa văn rất thời thượng, tất cả nổi bật trên nền đen phẳng. Tấm gỗ nhỏ, khoảng 32,5 x 24,5 cm, nên những nét tinh tế ấy cần được ngắm thật gần, như thể ta đang ngồi đối diện nàng.

Ý nghĩa và dụng ý

Bức chân dung cho thấy Venice đã trao cho Dürer những gì. Nguồn tư liệu ghi nhận lối tạo khối mềm mại, ánh sáng kịch tính và màu sắc rực rỡ, những phẩm chất gắn với ảnh hưởng của Bellini. Một bậc thầy người Đức đang hấp thụ cách vẽ phương Nam và hướng nó vào một con người sống động. Thiếu nữ vô danh trở thành, với chúng ta, gương mặt của chính thành phố: thanh lịch, điềm tĩnh và ấm áp. Tư thế và màu sắc tương tự xuất hiện trong bức Người phụ nữ Đức từ Venice khoảng năm 1507, và hai nghiên cứu táo bạo hơn về phụ nữ Venice cho thấy ông quan sát họ chăm chú đến nhường nào.

Di sản

Bức tranh về Bảo tàng Lịch sử Nghệ thuật Vienna năm 1923. Hồ sơ bảo tàng ban đầu ghi người bán là một bộ sưu tập tư nhân ở Litva, nhưng nghiên cứu gần đây xác định đó là Witold Klemens Wańkowicz, nhà ngoại giao Ba Lan gốc Belarus có điền trang gần Minsk. Tranh từng được trưng bày ở Minsk năm 1918, khi đã được gán cho Dürer, và ảnh của nó xuất hiện cùng năm trên tạp chí Tygodnik Ilustrowany. Năm 1980, tranh có mặt trong loạt phim 100 bức tranh vĩ đại của đài BBC Two. Hơn năm thế kỷ sau, người phụ nữ vô danh vẫn đón khách với vẻ điềm tĩnh như xưa.