Ordination of St Laurence

Một vị giáo hoàng trao chén thánh cho chàng trai trẻ đang quỳ ở cuối lòng nhà thờ hàng cột dài hun hút. Trong gương mặt vị giáo hoàng ấy, Fra Angelico đã giấu chân dung người đặt vẽ nhà nguyện, Giáo hoàng Nicôla V.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bức bích họa này là cảnh đầu tiên của loạt Chuyện Thánh Laurent trong nhà nguyện Niccoline, từng là nhà nguyện riêng của giáo hoàng trong Điện Tông Tòa. Fra Angelico vẽ cùng các phụ tá, trong đó có Benozzo Gozzoli, khoảng 1447 đến 1448, trong những năm ông ở Roma từ 1445 đến 1450. Tài liệu sớm nhất có từ tháng 5 và tháng 6 năm 1447, dưới thời Nicôla V, dù công việc có thể đã bắt đầu dưới thời Eugêniô IV. Sau đợt nghỉ hè ở Orvieto năm 1447, chu kỳ có lẽ xong vào cuối năm 1448; ngày 1 tháng 1 năm 1449 Angelico nhận một đơn hàng mới.

Điều nên ngắm kỹ

Vì vị trí các cửa sổ, đây là cảnh duy nhất của chu kỳ đứng riêng, ở giữa tường trái giữa hai cửa sổ. Giáo hoàng Xíttô II trao chén thánh và đĩa thánh cho Laurent khi phong ông làm phó tế. Lòng nhà thờ phía sau được vẽ theo phối cảnh táo bạo, mỗi bên năm cột đỡ một dầm ngang, lùi dần về hốc tường ở giữa. Các nhân vật không nằm đúng chính giữa; thứ duy nhất trên trục dọc trung tâm là chiếc chén thánh đang được trao. Quanh họ là các linh mục và phó tế mặc áo viền vàng, một người cầm tấm khăn voan trong suốt được vẽ rất tài tình.

Ý nghĩa và dụng ý

Vị giáo hoàng mặc đầy đủ lễ phục, đội mũ ba tầng nạm ngọc trai, men màu và đá quý, ngồi trên ngai đóng đinh và chạm khắc. Gương mặt ông được cho là của Nicôla V, một cách làm lần đầu được thử ở đây và về sau được dùng rộng rãi. Cảnh này hô ứng với cảnh trong vòm bán nguyệt phía trên, nơi Thánh Stêphanô được Thánh Phêrô phong phó tế, nên hai lễ phong chức cách nhau nhiều thế kỷ như đối thoại với nhau. Angelico đã đưa phối cảnh trung tâm vào Roma, và đại sảnh hàng cột này là lần đầu ông dùng nó ở quy mô lớn, sau vài thử nghiệm trên các tranh đế bàn thờ nhỏ ở Cortona và cho Louvre.

Di sản

Như John Pope-Hennessy và nhiều người khác chỉ ra, vẻ lộng lẫy của các bích họa Vatican không có nghĩa phong cách của Angelico đã đổi khác so với thời San Marco ở Firenze. Điều thay đổi là mục đích: ở đây các bức tường phải tôn vinh quyền lực và học thức của Tòa Thánh cùng sự phục hưng của Roma sau những năm Avignon. Phong cách ấy có thể đã thấp thoáng trong những câu chuyện sinh động trên đế bàn thờ San Marco. Như mọi khi ở Angelico, trung tâm bức tranh là ánh sáng trong trẻo, lan tỏa. Wikidata ghi bích họa khoảng 271 x 197 cm, năm 1447, tại nhà nguyện Niccoline.