Maria Hilf

Một người mẹ trẻ ăn mặc giản dị bế đứa con trần truồng, em bé vươn tay chạm vào má mẹ. Cranach vẽ bức này cho triều đình Sachsen, và nó trở thành một trong những hình Đức Mẹ được chép lại nhiều nhất khắp vùng núi Alps.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Lucas Cranach Cha, họa sĩ cung đình của Tuyển hầu xứ Sachsen và là bạn của Martin Luther, vẽ bức tranh này cho triều đình Sachsen ở Dresden. Trong một chuyến thăm, Đại công tước Leopold V chọn nó làm quà và mang về Passau, nơi ông làm giám mục, rồi tới Innsbruck, nơi ông cai trị. Trong Chiến tranh Ba mươi năm, bức tranh được tôn kính công khai trong các buổi sùng kính Đức Mẹ, và khoảng năm 1650 người dân Innsbruck nhận nó cho nhà thờ giáo xứ, nay là nhà thờ chính tòa. Niên đại không thống nhất: Wikidata ghi 1517, còn bài Wikipedia tiếng Đức nói tranh được vẽ sau năm 1537.

Điều nên ngắm kỹ

Một thiếu phụ ăn mặc như người dân thường ngồi quay nửa người sang trái trên nền tối, được vẽ đến ba phần tư thân. Cô mặc áo trong màu xanh và khoác áo đỏ, mái tóc vàng dài chải ra sau, giữ bằng một vòng băng. Một tấm khăn voan mỏng trong suốt phủ đầu cô và rủ xuống cả đầu đứa bé. Em bé trần truồng đứng thẳng trên lòng mẹ, quay về phía mẹ và đưa tay phải với lên má mẹ. Ngoài cặp màu đỏ và xanh của y phục, người phụ nữ không có dấu hiệu nào cho thấy đó là Đức Mẹ hay một vị thánh.

Ý nghĩa và dụng ý

Bức tranh theo kiểu hình Byzantine gọi là Eleousa, hay Glykophilousa, trong đó đứa trẻ áp sát vào mặt mẹ. Cranach, người bạn của nhà cải cách Tin Lành, làm cho mẫu hình cổ ấy trở nên gần gũi và đời thường: không vương miện, không vầng hào quang, chỉ có mẹ và con trong một khoảnh khắc âu yếm. Có lẽ chính sự giản dị ấy khiến nó chạm tới rất nhiều người. Ở Innsbruck, bức tranh trở thành hiện thân của Đức Maria, Phù hộ các tín hữu, đúng nghĩa cái tên Mariahilf, và được tôn kính công khai trong những năm khốn khó của Chiến tranh Ba mươi năm.

Di sản

Hình ảnh này lan rộng qua vô số bản chép và biến thể, nhất là ở vùng Alps: trên bàn thờ nhà thờ và nhà nguyện, vẽ trên mặt tiền nhà ở và làm tranh sùng kính trong gia đình. Những bản chép sớm gồm một bản dâng cho nhà thờ Mariahilf ở Vienna năm 1660 và một bản vẽ năm 1671 cho nhà thờ St. Dionysius ở Neunkirchen gần Weiden. Các bản chép, đôi khi là phù điêu hay tượng, thường trở thành trung tâm hành hương riêng ở Bayern, Áo, Nam Tyrol, Thụy Sĩ, Cộng hòa Séc, Hungary và nhiều nơi khác. Năm 1989, bưu chính Áo in bức tranh lên tem nhân 25 năm Giáo phận Innsbruck. Bản gốc vẫn ở bàn thờ chính nhà thờ chính tòa Innsbruck.