Maja and Celestine on the balcony

Một thiếu nữ xinh đẹp tựa lan can ban công và mỉm cười với ta. Sau lưng cô, trong bóng tối lờ mờ, một bà già đang canh chừng. Goya đặt cái đẹp và mặt tối của nó cạnh nhau trên cùng một tấm toan.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Các nàng maja và chàng majo là đề tài quen thuộc của Goya. Ở đây ông trở lại chủ đề của bức Các nàng maja trên ban công, vẽ những quý bà quý tộc ăn mặc theo lối bình dân, như trong Chân dung nữ công tước Alba mặc đồ đen năm 1797. Bức tranh sơn dầu trên toan, khoảng 166 x 108 cm, thuộc một bộ sưu tập tư nhân ở Palma de Mallorca. Wikidata ghi niên đại 1808.

Điều nên ngắm kỹ

Váy áo của cô gái được thêu cầu kỳ, Goya diễn tả bằng những nét cọ ngắn và nhanh, còn khăn voan được vẽ bằng nét mềm mại. Bên cạnh nàng maja, bà già hiện lên u ám và mờ tối. Sự đối lập phong cách giữa hai nhân vật mạnh đến mức họ như hai trạng thái của cùng một người, được nguồn so sánh với bác sĩ Jekyll và ông Hyde, hay con sói và bà ngoại trong truyện Cô bé quàng khăn đỏ.

Ý nghĩa và dụng ý

Celestina là nhân vật do Fernando de Rojas tạo ra, một bà già tìm đàn ông giàu cho con gái mình, được nguồn mô tả như một mụ phù thủy săn máu trẻ. Có bà, bức tranh không còn là cảnh sinh hoạt đơn thuần mà thành lời phê phán xã hội Tây Ban Nha. Thời ấy, người phụ nữ đứng ở ban công bị gọi là ventanera, biệt danh gắn với mại dâm. Ở thế kỷ 18, đòi hỏi tự do của phụ nữ gồm cả việc nói năng thoải mái và để lộ mắt cá chân hay mái tóc.

Di sản

Theo nguồn, từ bóng tối Goya không bao giờ trở lại với ánh sáng trọn vẹn. Tranh của giai đoạn này đều pha trộn sáng và tối, đánh dấu sự đứt gãy giữa những tấm toan đầy nắng thời đầu và những năm về sau bị bóng tối chi phối, đỉnh điểm là loạt Tranh đen. Ở đây nàng maja bên ban công vẫn thuộc về ánh sáng, còn bà già sau lưng đã thuộc về bóng tối sẽ phủ lên những tác phẩm về sau.