Lucas Cranach the Elder · 1525
Chỉ rộng chưa đến 15 cm, tấm tranh tròn này vẽ Judith giữa hai thị nữ, giơ kiếm với ngón út cong duyên dáng, tay kia cầm đầu Holofernes. Cranach giấu chữ ký hình con rắn có cánh trong mái tóc của một thị nữ.
Wikipedia tiếng Đức gọi bức tranh nhỏ này là Judith với hai người hầu, còn tên tranh ở đây theo Wikidata. Tranh do Lucas Cranach Cha vẽ năm 1525 và nay thuộc Bộ sưu tập Rau của UNICEF Đức, trưng bày tại Bảo tàng Arp Bahnhof Rolandseck. Đây là một trong những bức tranh phòng nhỏ được xưởng Cranach làm ra rất nhiều trong nửa đầu thế kỷ 16, phần lớn không đề năm. Khó đánh giá trong mỗi bức, phần nào do chính Cranach vẽ và phần nào do xưởng. Người mua những tranh như vậy là các triều đình vương hầu và giới thị dân giàu có.
Tranh là một tondo, tức tranh tròn, vẽ trên gỗ, đường kính 14,6 cm, đặt trong khung vuông. Khác với những bức Judith lớn hơn của nhóm Cranach, ở đây Judith đứng giữa hai thị nữ, cả ba vẽ nửa người và cân xứng. Nàng giơ cao thanh kiếm, ngón út xòe ra thanh tú, và nắm tóc chiếc đầu bị chém. Một thị nữ cúi nhìn chiếc đầu với nụ cười dịu dàng, người kia nhìn xa xăm. Cả ba mặc váy đỏ đen khoét cổ sâu và đeo vòng cổ ngọc trai. Riêng Judith có tay áo xẻ để lụa trắng phồng ra, lưới ngọc trai trên tóc và chiếc mũ đỏ rộng vành đội nghiêng như vương miện của cả nhóm. Chữ ký và năm 1525 gần như không thấy trong mái tóc thị nữ ở mép phải.
Cranach cho nhân vật Kinh Thánh mặc thời trang của chính thời ông, ngược với xu hướng lúc ấy là chú trọng độ chính xác lịch sử của trang phục, vũ khí và kiến trúc. Các tranh phòng nhỏ của xưởng ngày càng gợi cảm. Câu chuyện Judith và Holofernes, được nhiều họa sĩ khác ưa chuộng như một ví dụ về việc giết bạo chúa, được một số nhà sử học nghệ thuật đọc như lời biện minh cho các vương hầu Luther chống lại quyền lực trung ương Công giáo. Những vương hầu có lối sống không luôn hợp với đạo đức khắt khe của các nhà Cải cách có lẽ cũng thấy mình được phần nào bào chữa qua câu chuyện về góa phụ xinh đẹp Judith.
Bức tranh tí hon này nổi bật trong khối tác phẩm của Cranach nhờ bố cục ba nhân vật cân xứng, khác với những bức Judith lớn quen thuộc. Tranh được ghi trong danh mục lớn về Cranach của Dieter Koepplin và Tilman Falk, và trong ấn phẩm Kiệt tác từ Bộ sưu tập Rau năm 2000. Ngày nay tranh thuộc một bộ sưu tập của UNICEF Đức, trưng bày tại một bảo tàng nằm trong nhà ga cũ ở Rolandseck. Ngắm gần, từng chi tiết nhỏ như đồ trang sức đền đáp sự kiên nhẫn của người xem.
Lucas Cranach the Elder (1472-1553)
nghệ thuật tôn giáo · kiếm · Judith · beheaded head · Collection Rau for UNICEF
The fountain of youth - Lucas Cranach the Elder (1546)
Cupid Complaining to Venus - Lucas Cranach the Elder (1520s)
Caritas - Lucas Cranach the Elder (1540)
Venus and Cupid with a Honeycomb - Lucas Cranach the Elder (1531)
Madonna under the Fir Tree - Lucas Cranach the Elder
Adam và Eva - Lucas Cranach the Elder (1538)
Law and Grace - Lucas Cranach the Elder (1529)
Prince Johann of Anhalt - Lucas Cranach the Elder (1520)
Self-Portrait with Fur-Trimmed Robe - Albrecht Dürer (1500)
Adoration of the Magi - Albrecht Dürer (1504)