Coronation of the Virgin

Dưới bầu trời xanh nhạt, trên đỉnh những bậc thềm đá hoa nhiều màu, Chúa Kitô đội vương miện cho Mẹ, và cả một triều đình thánh nhân cùng thiên thần quay lại dõi theo. Fra Angelico vẽ bức tranh cho chính tu viện của mình.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Fra Angelico là một tu sĩ dòng Đa Minh tại tu viện San Domenico ở Fiesole, gần Florence, và bức Lễ đăng quang của Đức Mẹ này nhiều khả năng được vẽ cho cộng đoàn ấy vào khoảng 1434-1435, vài năm sau một bức cùng đề tài nay ở Uffizi. Wikidata không ghi niên đại, và một số nhà sử học, trong đó có John Pope-Hennessy, lại đặt nó vào thời Angelico ở Rome, khoảng năm 1450. Tấm tranh, 213 x 211 cm, rời nước Ý do những cuộc cướp bóc trong Chiến tranh Napoléon. Giống nhiều tác phẩm khác, nó không bao giờ được trả lại, với lý do kích thước quá lớn. Ngày nay nó thuộc Bảo tàng Louvre ở Paris.

Điều nên ngắm kỹ

Hãy thử so sánh với phiên bản trước ở Uffizi. Nền vàng đã biến mất, thay bằng bầu trời xanh nhạt tự nhiên hơn. Lễ đăng quang diễn ra dưới một tán lộng lẫy có cửa sổ ba ô kiểu Gothic và những cột xoắn, đặt trên dãy bậc thềm đá hoa nhiều màu. Hai bên, thiên thần và các thánh làm khán giả, nay rõ nét hơn, vài người quay lưng như thể ta đang đứng giữa họ. Nền gạch được vẽ theo phối cảnh hình học. Nhìn sang bên phải, bạn có thể thấy một bàn tay kém cẩn trọng hơn: bánh xe của Thánh Catarina vẽ sơ sài và vài gương mặt kém biểu cảm, dấu vết của các phụ tá đã góp sức rất nhiều.

Ý nghĩa và dụng ý

Bức tranh quy tụ cả thiên đàng vào một không gian trật tự. Những bậc thềm, nền gạch lùi xa và các nhân vật quay lưng kéo ta vào cảnh, như thể chính ta đang bước lên về phía ngai. Nguồn tư liệu liên hệ bố cục tiến bộ này với những đổi mới của Masaccio. Với một cộng đoàn tu sĩ, hình ảnh ấy mở ra viễn cảnh vinh quang đạt được qua trật tự và hài hòa. Bên dưới, phần đế tranh tiếp nối câu chuyện bằng các Phép lạ của Thánh Đa Minh, đấng sáng lập dòng tu của Angelico, và ở giữa là cảnh Chúa Phục Sinh. Những cảnh nhỏ này cũng dùng phối cảnh hình học, xen kẽ kiến trúc trống và đầy.

Di sản

Bức Lễ đăng quang ở Louvre đánh dấu một bước tiến so với chính phiên bản trước của Angelico: bầu trời mở thay cho nền vàng, không gian có chiều sâu thay cho mặt phẳng trang trí. Pope-Hennessy cho rằng các thiên thần chịu ảnh hưởng từ nhà nguyện San Brizio ở nhà thờ chính tòa Orvieto, vẽ năm 1447, điều ủng hộ niên đại muộn của ông. Những cột xoắn gợi nhớ các khám thờ trong bích họa nhà nguyện Niccoline ở Rome. Bức tranh còn mang một lịch sử ly hương: bị mang đi trong Chiến tranh Napoléon và bị giữ lại vì kích thước, từ đó nó thuộc về Louvre, xa tu viện Fiesole nơi nó được làm ra.

Có thể bạn chưa biết

Vẽ khoảng 1434-1435 cho tu viện San Domenico, Fiesole; Pope-Hennessy định niên đại khoảng 1450
Wikidata không ghi niên đại
Bị mang sang Pháp trong Chiến tranh Napoléon và không được trả lại
Đế tranh vẽ các Phép lạ của Thánh Đa Minh và cảnh Phục Sinh

Wikipedia · Wikidata