El albañil borracho

Francisco Goya · 1786

El albañil borracho - Francisco Goya

Hai người thợ cười cợt cõng một bạn say rượu trên lưng, anh ta mất cả quần, phía sau là một công trường. Bản phác nhỏ của Goya có lẽ đã trở thành một mẫu thảm rất khác: Người thợ nề bị thương.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Thập niên 1780, Goya là một họa sĩ có tiếng chuyên vẽ mẫu thảm cho các cung điện hoàng gia. Bản phác sơn dầu nhỏ này thuộc loạt thứ năm của ông, vẽ năm 1786 đến 1787, dành cho phòng ăn của hoàng tử Carlos de Borbón ở cung điện El Pardo. Loạt tranh bị bỏ dở sau khi vua Carlos III qua đời năm 1788. Bảo tàng Prado mô tả đây là bản phác chuẩn bị cho mẫu thảm Người thợ nề bị thương, còn Valeriano Bozal cho rằng chưa rõ đây là bản phác cho tác phẩm ấy hay là một biến thể độc lập. Wikidata ghi năm 1786.

Điều nên ngắm kỹ

Bức tranh nhỏ và khổ đứng, khoảng 35 x 15 cm, một khổ dài hẹp do ban giám đốc Xưởng thảm Hoàng gia Santa Barbara áp đặt. Một người thợ nề say khướt được hai bạn cõng đi, họ chế nhạo bộ dạng của anh; anh mất quần, một chiếc tất tuột xuống. Xa xa là một công trường xây dựng. Bảng màu nâu và xám, nét cọ nhanh. Sơn dày ở tiền cảnh và loãng ở hậu cảnh, góc nhìn thấp cùng các lớp cảnh nối tiếp dựng nên không gian. Hãy để ý những gương mặt chế giễu của đám thợ, cho thấy tài vẽ chân dung của Goya.

Ý nghĩa và dụng ý

Ban đầu bức tranh được nghĩ ra như một trò đùa, kiểu các hoàng tử ưa thích. Theo Hagen, cảnh say xỉn không hợp với một cung điện hoàng gia, nên mẫu thảm được đổi thành một người bị thương, đồng thời ám chỉ sắc lệnh năm 1784 của Carlos III bảo vệ thợ nề. Bức Người thợ nề bị thương thường được đọc như lời phê phán điều kiện lao động thiếu an toàn, còn bản phác này mang giọng châm biếm rõ rệt. Đằng sau cả hai là mối quan tâm của giới trí thức khai sáng, như người bạn Jovellanos của Goya, đến cải cách cho người lao động và nông dân. Những gương mặt cười trên nền trời tối được xem là dấu hiệu Goya đồng cảm với người nghèo.

Di sản

Bản phác được bán cùng các bản phác mẫu thảm khác của Goya cho gia đình công tước Osuna. Khi tài sản của họ được bán năm 1896, Pedro Fernández Durán mua lại, và ông để lại bộ sưu tập cho bảo tàng Prado, nơi nhận tranh sau khi ông mất năm 1930. Pierre Gassier và Juliet Wilson-Bareau xếp tranh số 191 trong danh mục của họ. Nigel Glendinning xem đây có thể là tiền thân của những bức Goya vẽ cho dinh thự Osuna, dấu hiệu ông đang rời xa những quy ước đẹp mắt mà tranh thảm đòi hỏi.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Francisco Goya (1746-1828)

nghệ thuật dân gian · Bảo tàng Prado

Tranh khác của Francisco Goya

Tranh của các họa sĩ liên quan