Charles de Solier, Sieur de Morette

Một vị đại sứ Pháp mặc lụa đen và lông thú đứng to bằng người thật trước tấm rèm xanh màu nước biển, tay đặt trên chuôi dao găm. Suốt nhiều thế kỷ không ai biết ông là ai, và Dresden còn tin đây là tranh của Leonardo.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Charles de Solier, lãnh chúa Morette, là đại sứ của vua Francis I tại Anh. Ông thay Jean de Dinteville, một trong hai nhân vật của bức Các đại sứ của Holbein, đến London ngày 3 tháng 4 năm 1534 và ở lại đến ngày 26 tháng 7 năm 1535, và bức chân dung được đặt vẽ trong thời gian đó. Holbein vẽ bằng sơn dầu trên gỗ sồi khoảng năm 1534 đến 1535; Wikidata chỉ ghi thập niên 1530. Một bản vẽ phác phần đầu nay ở phòng tranh in Kupferstich-Kabinett, Dresden. Về sau Bá tước Arundel từng muốn mua tranh mà không được.

Điều nên ngắm kỹ

Bố cục giản dị lạ thường. Ông đứng nửa người, to bằng người thật, nhìn thẳng ra, trước tấm rèm gấm xanh màu nước biển. Áo chẽn lụa đen có tay áo xẻ lộ lụa trắng và hàng khuy vàng mang họa tiết hai chữ M; áo khoác ngoài có cổ lông dày. Huy hiệu trên mũ khắc thánh Gioan Tẩy Giả và dòng chữ DOCE ME FACERE VOLVNTATEM. Tay phải cầm một chiếc găng, tay trái đeo găng nắm vỏ dao găm mạ vàng chạm trổ, treo bằng dây xích có tua lớn, giống chiếc Dinteville đeo. Bộ râu dài màu hung đỏ đã điểm bạc.

Ý nghĩa và dụng ý

Nhà sử học nghệ thuật Susan Foister gọi đây là một trong những bức chân dung đơn lẻ vĩ đại nhất của Holbein. Tư thế, chiếc găng và tấm mề đay bị che một nửa gợi nhớ bức Người đàn ông cầm găng của Titian ở Louvre. Franny Moyle thấy nhân vật mang dáng dấp vương giả không thể chối cãi và xem bức tranh là nguyên mẫu cho loạt tác phẩm tiếp theo của Holbein, các chân dung vua Henry VIII. Sức mạnh đến từ sự tiết chế: một con người, một màu nền, và mọi chất liệu, lụa, lông, vàng, đều được vẽ với sự chú tâm trọn vẹn.

Di sản

Theo thời gian tên người mẫu bị quên, rồi tên họa sĩ cũng vậy. Tranh về tay Công tước Francesco I xứ Modena, và năm 1746 Francesco III bán nó cho Augustus III, vua Ba Lan kiêm Tuyển hầu xứ Sachsen, như một chân dung Ludovico Sforza của Leonardo da Vinci. Thế kỷ 19, Carl Friedrich von Rumohr nhận ra nét vẽ của Holbein, còn người mẫu ban đầu bị nhầm là thợ kim hoàn Hubert Morett. Năm 1881 Sophus Larpent chứng minh đó là nhà ngoại giao Pháp, và một mẫu mề đay gỗ hoàng dương của Christoph Weiditz, tìm thấy năm 1903, đưa ra bằng chứng dứt khoát. Tranh treo tại Gemäldegalerie Alte Meister, Dresden.