Altar of Passion

Tám tấm tranh hẹp dẫn Chúa Kitô từ khu vườn trong đêm đến ngôi mộ lúc chiều tà, dưới ánh đuốc và những đám mây u tối. Suốt nhiều thế kỷ Basel gọi chúng là vương miện trong các sáng tác của Holbein, và nhất định không chịu bán.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Tám tấm tranh vốn không được vẽ như một tác phẩm riêng. Chúng là mặt ngoài các cánh của một bộ tranh ba tấm, bao quanh một khám thờ có lẽ gồm nhiều tượng, và bộ tranh này dành cho mộ của bà Maria Zscheckenbürlin, góa phụ của nghị viên Basel Morand von Brunn, trong Nhà thờ lớn Basel. Nó vừa khớp với một hốc tường trong hành lang tu viện được phát hiện năm 1892 rồi lại bị bịt kín. Có lẽ ngay từ năm 1529, bộ tranh đã được dời về tòa thị chính để tránh làn sóng đập phá tượng thánh ở Basel. Wikidata ghi niên đại năm 1523.

Điều nên ngắm kỹ

Hàng trên, từ trái sang phải, là cảnh Núi Ô-liu, cảnh bị bắt, cảnh bị thượng tế Caipha tra hỏi và cảnh bị đánh đòn; hàng dưới là cảnh bị chế nhạo, đường lên đồi Can-vê, cảnh đóng đinh và cảnh an táng. Hãy xem các cảnh chảy vào nhau thế nào: mây vườn Ghết-sê-ma-ni trôi sang cảnh bị bắt, đám đông dưới ánh đuốc tràn sang tấm kế bên. Ở cảnh Caipha, bốn ngọn đuốc hắt bóng sắc nét lên kiến trúc. Trên đường lên đồi, một vùng tiền núi Alps sáng rỡ mở ra, xa xa là núi Titlis, trước khi mây đen phủ lên thập giá.

Ý nghĩa và dụng ý

Ở tác phẩm này, Holbein chịu ảnh hưởng mạnh từ bộ Khổ nạn Xám của cha mình, và ông theo đúng trình tự quen thuộc của câu chuyện Khổ nạn. Trừ cảnh đường lên Gôn-gô-tha, mọi cảnh ngoài trời đều diễn ra trong bóng tối như Phúc Âm mô tả, và bóng tối dày dần cho đến khi các cây thập giá đứng trên nền trời đen. Kiến trúc thường mô phỏng nơi có thật: cảnh đánh đòn đặt trong nhà thờ tu viện Ottmarsheim. Ở tấm cuối, những người đàn ông khiêng thi hài băng qua đồng cỏ xanh tới cửa mộ trong vách đá vàng, còn Đức Maria đứng khóc hơi xa, bên một cây linh sam nhỏ.

Di sản

Năm 1642 các tấm tranh đã treo trong nhà nguyện tòa thị chính và là một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của thành phố. Năm 1644 Maximilian I xứ Bayern muốn mua, nhưng Basel từ chối. Khoảng năm 1770 hoặc 1771, theo quyết định của hội đồng, tranh được giao cho bộ sưu tập công, nay là Bảo tàng Nghệ thuật Basel. Nhà phục chế Nikolaus Grooth làm sạch và sắp xếp lại các tấm theo bố cục ngày nay. Từ giữa thế kỷ 19, giới phê bình cho rằng ông đã làm hỏng màu của Holbein, nhưng cuộc khảo sát kỹ thuật năm 1997 của Bernd W. Lindemann thấy lớp sơn được dựng rất cẩn trọng và hoàn toàn minh oan cho Grooth.