The Plague at Ashdod

Nicolas Poussin · 1630

The Plague at Ashdod - Nicolas Poussin

Những thi thể nằm trên con phố đầy nắng, người đàn ông bịt mũi, và lũ chuột chạy ngang mặt đá. Poussin vẽ Dịch hạch ở Ashdod khoảng năm 1630, khi dịch bệnh đang hoành hành khắp nước Ý.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Đề tài lấy từ sách Samuel quyển thứ nhất. Người Philistine cướp được Hòm Giao ước và đặt nó trong đền của họ ở Ashdod, cạnh tượng thần Dagon. Sáng hôm sau, tượng Dagon ngã sấp mặt, đầu và tay gãy lìa, và dân chúng bị những khối u hành hạ. Poussin gọi bức tranh là Phép lạ của Hòm Giao ước trong đền Dagon. Người đặt vẽ là Fabrizio Valguarnera, một người Sicily về sau bị đưa ra xét xử và được cho là đã rửa tiền từ trang sức ăn cắp qua tranh. Poussin sống ở Rome trong đợt dịch hạch ở Ý từ 1629 đến 1631; chính Rome không bị lây, nhưng dịch bệnh đã định hình bức tranh của ông.

Điều nên ngắm kỹ

Bên trái là đền Dagon với hàng cột Corinth có rãnh. Giữa các cột ánh lên Hòm Giao ước bằng vàng, nhận ra nhờ các thiên thần trên nắp, và bên cạnh là tượng Dagon nằm sấp, đầu và bàn tay gãy nằm bên dưới. Ở tiền cảnh là thi thể một người mẹ và đứa con nhỏ; những người đàn ông lại gần đều bịt mũi trước không khí độc, hay mùi hôi. Một người đàn ông kéo đứa bé đói khỏi bầu ngực người mẹ đã chết. Chuột chạy giữa người sống và người chết, có lẽ từ một câu có trong vài bản dịch Kinh Thánh thời Poussin. Một số chi tiết, như bức phù điêu ở chân tượng Dagon, đến nay vẫn chưa được giải thích.

Ý nghĩa và dụng ý

Tranh vẽ dịch bệnh rất hiếm ở thế kỷ 17, vì nhiều người tin rằng nhìn thấy bệnh có thể khiến mình mắc bệnh. Hiểu biết của Poussin về dịch bệnh khiến giới nghiên cứu kinh ngạc. Trong tập Nhận xét về hội họa còn dang dở, ông bàn đến ví dụ của Aristotle về những gia đình quay lưng với nhau vì sợ lây, và đứa trẻ bị kéo khỏi mẹ có thể diễn tả sự mất lòng trung thành ấy. Hình ảnh càng day dứt vì người xem quen với Đức Mẹ cho con bú, biểu tượng của sự sống và an lành. Người đàn ông cứu đứa bé đang liều mạng sống của mình. Theo Boeckl, những nhân vật chưa giải thích được là cách Poussin tự diễn giải dịch bệnh, vượt ngoài văn bản Kinh Thánh.

Di sản

Bản gốc, khoảng 148 x 198 cm, treo tại Louvre. Wikidata ghi năm 1630. Cùng thời gian ấy, Valguarnera thuê Angelo Caroselli vẽ một bản sao y hệt ngay cả trước khi bản của Poussin xong; bản sao ấy nay ở London, và Ann Sutherland Harris gắn nó với mưu đồ rửa tiền của ông. Bản khắc của Jean Baron năm 1631 là một trong số ít bản khắc làm ở Rome khi Poussin còn sống, và một bản khác ra đời năm 1677. Edgar Degas và Paul Cézanne từng vẽ lại một phần bức tranh. Họa sĩ Flemish Michiel Sweerts vẽ một cảnh dịch bệnh tương tự khoảng 1652 đến 1654, từng có thời bị nhầm là của Poussin.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Nicolas Poussin (1594-1665)

nghệ thuật tôn giáo · Department of Paintings of the Louvre · Xác chết

Tranh khác của Nicolas Poussin