Et in Arcadia ego

Nicolas Poussin · 1638

Et in Arcadia ego - Nicolas Poussin

Những người chăn cừu ở miền đất vàng tụ quanh một ngôi mộ giản dị và chậm rãi đọc dòng chữ khắc: ngay ở Arcadia, ta cũng có mặt. Phiên bản thứ hai của Poussin, nay ở Louvre, trở thành một trong những suy tưởng về cái chết có ảnh hưởng nhất của hội họa phương Tây.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Poussin vẽ đề tài này hai lần. Phiên bản đầu, vẽ khoảng 1628 đến 1630, nằm ở Chatsworth House thuộc Derbyshire và rất có thể là tranh đặt hàng, lấy cảm hứng từ một bức của Guercino. Mười năm sau, khoảng 1637 đến 1638, ông vẽ phiên bản thứ hai này, nay ở Louvre, còn gọi là Những người chăn cừu xứ Arcadia. Ý tưởng về một ngôi mộ giữa Arcadia thơ mộng có từ tập Đồng quê ca của Virgil, được hồi sinh ở Ý thời Phục hưng quanh Lorenzo de' Medici, và in sâu vào trí tưởng tượng phương Tây qua trường ca Arcadia của Jacopo Sannazaro năm 1502. Bức tranh trước đó của Guercino nói rõ thông điệp hơn bằng một chiếc đầu lâu ở tiền cảnh.

Điều nên ngắm kỹ

Những người chăn cừu lý tưởng hóa của thời cổ đại tụ quanh một ngôi mộ nghiêm trang. So với bức Chatsworth mang nhiều tinh thần Baroque hơn, nơi họ vén cây cỏ để lộ ngôi mộ khuất một nửa với vẻ mặt tò mò, phiên bản này được dựng theo bố cục hình học hơn và các nhân vật trầm tư hơn. Một người quỳ xuống, lấy ngón tay vẽ theo cái bóng của bạn mình in trên phiến đá, bên cạnh dòng chữ khắc. Bên phải là một thiếu nữ ăn vận sang trọng, gương mặt bình thản, không biểu cảm theo quy ước khuôn mặt nghiêng kiểu Hy Lạp. Ở bản đầu, một chiếc đầu lâu đặt trên mộ; ở đây cái chết chỉ được gợi bằng chiếc bóng.

Ý nghĩa và dụng ý

Et in Arcadia ego có thể hiểu là Ta, Thần Chết, cũng ở Arcadia, hoặc Ta, người đã khuất, cũng từng sống ở Arcadia; cả hai đều nói rằng không ai thoát khỏi số phận con người, ngay cả ở miền đất lý tưởng. Ngày nay nó thường được hiểu là lời nhắc memento mori, dù André Félibien, người viết tiểu sử Poussin, cho rằng câu ấy nghĩa là người nằm dưới mộ cũng đã từng tận hưởng cuộc sống. Cái bóng được vẽ theo gợi lại truyền thuyết do Pliny Già kể về sự ra đời của hội họa, nên chiếc bóng vừa là hình ảnh đầu tiên vừa là dấu hiệu của cái chết. Một cách đọc xem nghệ thuật, hiện thân là thiếu nữ, chính là lời đáp trước cái chết. Jean-Louis Vieillard-Baron hiểu đó là người họa sĩ sống vượt qua cái chết nhờ tác phẩm.

Di sản

Phiên bản Louvre có ảnh hưởng lớn trong lịch sử nghệ thuật. Nhà thơ Jacques Delille nhắc đến nó trong bài thơ Những khu vườn, và Denis Diderot bàn về nó trong bài viết về thi ca kịch. Yves Bonnefoy dành một tiểu luận cho hai bức tranh, lần theo con đường suy tưởng của Poussin từ bản đầu đến bản sau. Câu châm ngôn còn khơi dậy những giả thuyết huyền bí: có người đọc dòng Latin như một phép đảo chữ về bí mật của Thượng đế, và một phiến đá khắc chữ ở Rennes-le-Château trở thành một phần của truyền thuyết địa phương nổi tiếng. Một tiểu thuyết của Joël Pagé thậm chí đưa Poussin vào một âm mưu hư cấu về kho báu.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Nicolas Poussin (1594-1665)

phụ nữ · nam giới · tranh thần thoại · Department of Paintings of the Louvre · cây lá rộng · núi · đọc · shepherd

Tranh khác của Nicolas Poussin