Người gieo hạt

Jean-François Millet · 1850

Một người nông dân sải bước trên cánh đồng lúc bình minh, tay phải tung hạt, phía sau là bầy quạ chờ sẵn. Millet vẽ ông năm 1850, bức tranh lớn đầu tiên của ông ở Barbizon, và Paris thấy hình người khổng lồ ấy vừa mạnh mẽ vừa đáng ngại.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Năm 1849, Millet chuyển về Barbizon, một ngôi làng trong rừng Fontainebleau ngoài Paris. Ở đó ông nhập vào nhóm họa sĩ Trường phái Barbizon, những người chọn phong cảnh và đề tài hiện thực, trầm lắng thay cho lối vẽ lãng mạn đầy kịch tính. Bản thân Millet là con nhà nông, và ông muốn thể hiện cuộc sống lam lũ của người dân quê một cách trang trọng và nghiêm túc. Người gieo hạt, vẽ năm 1850, là bức tranh lớn đầu tiên ông làm ở Barbizon. Cùng năm đó ông vẽ một phiên bản thứ hai gần như giống hệt, nay ở Bảo tàng Nghệ thuật tỉnh Yamanashi tại Kofu, và chính bản ấy được gửi đến Salon Paris 1850.

Điều nên ngắm kỹ

Người đàn ông mặc trang phục nông dân điển hình, chân quấn rơm cho ấm, túi hạt giống vắt qua vai. Ông bước những bước dài, tay phải vung hạt. Cảnh có vẻ diễn ra vào mùa đông, và mặt trời tỏa sáng ở phía trên tranh cho thấy đó là lúc rạng đông. Bên trái, bầy quạ đang mổ những hạt vừa gieo. Xa xa bên phải, một người cùng đôi bò đang bừa đất, chuẩn bị cho người gieo hạt. Không có gì được tô vẽ: tấm toan khoảng 101,6 x 82,6 cm cho thấy sức mạnh và cuộc sống vất vả của người nông dân mà không lý tưởng hóa ông.

Ý nghĩa và dụng ý

Ngày nay những người nông dân của Millet đôi khi bị xem là ủy mị, nhưng thời ông họ bị coi là cấp tiến vì tính hiện thực xã hội. Vẽ người làm nông bình dị trên khổ lớn là điều mới mẻ và gây tranh cãi trong giới nghệ thuật Paris, và Millet thường bị chê vì những đề tài "xấu xí". Tại Salon 1850, bản Kofu thu hút nhiều chú ý: Clement de Ris khen đó là "một nghiên cứu đầy năng lượng và chuyển động", còn Theophile Gautier chế giễu là "vụn trát bằng bay". Nhà sử học nghệ thuật Anthea Callen cho rằng Millet cố ý kéo dài tỉ lệ cơ thể để biến người thợ thành một gã khổng lồ gân guốc, và việc ông chiếm lĩnh khung tranh cùng góc nhìn thấp giải thích vì sao ông trông đáng sợ trong mắt giới tư sản Paris.

Di sản

Millet vẽ người gieo hạt lần đầu vào năm 1847 đến 1848, trong một phiên bản nay ở Bảo tàng Quốc gia xứ Wales, nơi đường chân trời cao hơn và nhân vật bớt đồ sộ. Sau hai bản Boston và Kofu, ông còn trở lại đề tài này ít nhất ba lần nữa: một bản sơn dầu ở Bảo tàng Nghệ thuật Carnegie tại Pittsburgh, và hai bản phấn màu ở Viện Nghệ thuật Clark và Bảo tàng Nghệ thuật Walters. Bức tranh Boston thuộc Bảo tàng Mỹ thuật Boston từ năm 1917. Vincent van Gogh tìm thấy nhiều cảm hứng trong tranh đồng quê của Millet và đã chép lại Người gieo hạt trong nhiều bức của mình, biến đổi nó bằng những gam màu tươi sáng hơn.