Nocturne in Black and Gold – The Falling Rocket

James McNeill Whistler · 1875

Nocturne in Black and Gold – The Falling Rocket - James McNeill Whistler

Sương mù, bóng tối và vài tia vàng: một quả pháo hoa rơi trên khu vườn giải trí ở London. Tấm toan nhỏ này khiến John Ruskin buông lời xúc phạm nổi tiếng và đẩy Whistler vào một phiên tòa khiến ông phá sản.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Whistler vẽ Quả pháo rơi khoảng năm 1875 và trưng bày lần đầu tại Grosvenor Gallery ở London năm 1877. Đây là một trong hai tác phẩm, cùng bức Nocturne đen và vàng: Bánh xe lửa, lấy cảm hứng từ Cremorne Gardens, một khu vui chơi nổi tiếng ở London. Đây là bức cuối cùng trong loạt Nocturne London và được thừa nhận rộng rãi là đỉnh cao giai đoạn giữa sự nghiệp Whistler. Bức tranh tiêu biểu cho quan niệm nghệ thuật vị nghệ thuật, do Theophile Gautier và Charles Baudelaire đề ra.

Điều nên ngắm kỹ

Tấm toan khoảng 60 x 46 cm dùng những tông màu ảm đạm dựa trên xanh lam, xanh lá và vàng. Làn khói cuộn tách nước khỏi trời cho tới khi cả hai nhòe thành một không gian u tối, và khối sương mù đổ xuống ấy chính là quả pháo trong tên tranh. Những chấm vàng nổ tung như pháo hoa trong không khí mờ sương. Các bóng người đứng xem gần như trong suốt. Bên phải, Whistler ký tên theo lối chịu ảnh hưởng tranh khắc Nhật Bản. Giới phê bình chê kỹ thuật vẩy sơn của ông là cẩu thả, nhưng ông làm việc rất tỉ mỉ, thậm chí soi tranh qua gương để không bỏ sót lỗi nào.

Ý nghĩa và dụng ý

Whistler khẳng định các bức nocturne không phải là tranh mà là những cảnh hay những khoảnh khắc. Đi ngược thị hiếu thích kể chuyện, ông để màu sắc và sắc độ lấn át mọi gợi ý về cốt truyện hay đạo lý, tìm kiếm cảm giác trống vắng đặc biệt dường như chỉ có vào ban đêm. Ông nói nếu người chỉ vẽ những gì mình thấy là nghệ sĩ, thì nhiếp ảnh gia sẽ là vua của các nghệ sĩ. Quả pháo rơi là sự tổng hợp một cảnh pháo hoa, không phải bức vẽ phong cảnh, một sự sắp đặt để khơi gợi cảm xúc.

Di sản

Ruskin viết rằng Whistler đang ném một hũ sơn vào mặt công chúng. Whistler kiện tội phỉ báng; tại phiên tòa ngày 25 và 26 tháng 11 năm 1878, bức tranh bị vô tình đưa ra lộn ngược, và ông chỉ thắng được một farthing. Án phí khiến ông phá sản, và năm 1890 ông in biên bản phiên tòa trong cuốn Nghệ thuật nhẹ nhàng gây thù chuốc oán. Nguồn nêu nhiều giả thuyết về động cơ của Ruskin, gồm sự ghen tị và một căn bệnh có thể ảnh hưởng đến thị giác ông. Tranh hiện ở Viện Nghệ thuật Detroit.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

James McNeill Whistler (1834-1903)

tranh biển · ban đêm · Viện nghệ thuật Detroit

Tranh khác của James McNeill Whistler