St Paul

Giotto di Bondone · 1291

St Paul - Giotto di Bondone

Trên cao phía trên cửa vào vương cung thánh đường Assisi, Thánh Phaolô nhìn ra từ một khung tròn, râu tóc màu hạt dẻ, thân hình hơi xoay nhẹ. Bên cạnh Thánh Phêrô cứng nhắc, ngài như sắp chuyển động.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bức bích họa nằm trong nhà thờ trên của Vương cung thánh đường San Francesco ở Assisi, ở mặt trong của bức tường lối vào. Niên đại khoảng 1291-1295; Wikidata ghi 1291. Việc xác định tác giả còn thận trọng: tranh được gán cho Giotto di Bondone hoặc xưởng vẽ của ông. Hầu hết tranh ở mặt trong mặt tiền được cho là của Giotto trẻ cùng cộng sự, ngay trước khi bắt đầu loạt Truyện Thánh Phanxicô. Trên cửa có ba hình tròn: Đức Mẹ mỉm cười bế Chúa Hài đồng và hai thiên thần. Cao hơn, qua bán nguyệt vẽ Lễ Hiện xuống và Thăng thiên, là hai hình tròn lớn vẽ Thánh Phêrô và Thánh Phaolô.

Điều nên ngắm kỹ

Thánh Phaolô hiện ra bán thân trong một clipeus, tấm khiên tròn vẽ, khoảng nửa mét mỗi cạnh theo Wikidata. Ngài mang những nét truyền thống: tóc và râu màu hạt dẻ, đầu hói ở thái dương, y phục kiểu cổ. Bức bích họa còn tốt nên các chi tiết vẫn đọc rõ. Điều đáng tìm là chuyển động: trong khi Phêrô nhìn thẳng cứng nhắc, Phaolô như bắt đầu xoay nhẹ thân mình sang trái. Một thay đổi nhỏ, nhưng thổi hơi thở sống vào vị tông đồ trong khung tròn.

Ý nghĩa và dụng ý

Đặt trên cao bức tường lối vào, Phêrô và Phaolô cùng tượng trưng cho sự bảo hộ trực tiếp của Giáo hoàng đối với vương cung thánh đường, như những người canh giữ phía trên ai ra vào. Sự tương phản thật ý nhị: Phêrô chính diện, bất động, nền móng vững chắc; Phaolô hơi xoay, như đang suy tư hay sắp cất lời. Với người bước ra khỏi nhà thờ, cái xoay nhẹ ấy khiến ngài như hiện diện và dõi theo.

Di sản

Các sử gia có nhiều ý kiến về tác giả. Cesare Gnudi (1959) nhận thấy ảnh hưởng La Mã và Tuscany. Decio Gioseffi (1957, 1963) và Roberto Salvini (1962) nói về một bậc thầy vô danh chịu ảnh hưởng Giotto, hoạt động sau loạt truyện Phanxicô. Quan điểm hiện nay cho rằng tranh được vẽ theo bản phác của người phụ trách loạt truyện ấy, có lẽ do các thợ cả trong xưởng Giotto thực hiện. Dù bàn tay nào, khung tròn còn nguyên vẹn này cho ta thấy một xưởng vẽ đang thổi sức sống mới vào hình thức cũ.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia (French) · Wikidata

Về họa sĩ

Giotto di Bondone (1267-1337)

nghệ thuật tôn giáo · Vương cung thánh đường Thánh Phanxicô thành Assisi · Sứ đồ Phaolô

Tranh khác của Giotto di Bondone