Badia Polyptych

Giotto di Bondone · 1300s

Badia Polyptych - Giotto di Bondone

Năm tấm tranh có đỉnh nhọn vàng, năm nhân vật nửa người, và một em bé níu cổ áo mẹ: bức tranh nhiều tấm Badia của Giotto đã thất lạc hàng thế kỷ trước khi một lần tình cờ thấy trong thời chiến giúp kể lại câu chuyện của nó.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Giotto vẽ bộ tranh nhiều tấm này khoảng năm 1300 cho bàn thờ chính của Badia Fiorentina, tu viện cổ ở Florence. Lorenzo Ghiberti trong Commentarii và Giorgio Vasari trong Cuộc đời các nghệ sĩ đều nhắc đến một bộ tranh của Giotto ở đó. Thế nhưng hàng thế kỷ tác phẩm không còn được ghi chép và bị coi là đã mất. Đến thế kỷ 19, tranh được tìm thấy trong kho của Bảo tàng Santa Croce ở Florence, nhận diện nhờ một nhãn ghi Badia di Firenze được thêm vào năm 1810. Rồi năm 1940, khi các tác phẩm nghệ thuật được cất giấu trong Thế chiến thứ hai, Ugo Procacci thấy nó được khiêng ra khỏi Santa Croce. Ông suy luận rằng tranh bị đưa khỏi Badia thời Napoleon chiếm đóng và bị đặt nhầm ở Santa Croce.

Điều nên ngắm kỹ

Tác phẩm gồm năm tấm tranh có khung, mỗi tấm có đỉnh hình tam giác. Ở giữa là Đức Mẹ Maria nửa người bế Hài Nhi. Hai bên, theo thứ tự từ trái, là Thánh Nicôla thành Bari, Thánh Gioan Tông đồ, Thánh Phêrô và Thánh Biển Đức, mỗi vị có tên ghi bên dưới và mang biểu tượng truyền thống. Hãy ngắm kỹ những chi tiết nguồn tư liệu nhắc đến: y phục lộng lẫy và gậy mục tử của Thánh Nicôla, dây khăn choàng của Thánh Phêrô, và nhất là cử chỉ Hài Nhi níu cổ áo mẹ, một nét dịu dàng rất đời thường. Hãy để ý cách Giotto dùng sáng tối để các nhân vật có khối nặng trong khung tranh.

Ý nghĩa và dụng ý

Những chi tiết này quan trọng với giới nghiên cứu vì giúp định niên đại, vốn vẫn còn tranh cãi. Các ý kiến trải từ đầu thế kỷ 14 đến sau thời Giotto vẽ bích họa ở nhà nguyện Scrovegni. Những chi tiết tương tự xuất hiện trong Thánh giá Rimini và bức Thánh Phanxicô nhận dấu thánh của Giotto, dẫn đến niên đại thế kỷ 14; Wikidata ghi thập niên 1300. Việc chọn các thánh cũng nói về nơi tranh thuộc về: Thánh Biển Đức ở tận cùng bên phải rất hợp với một bức tranh cho tu viện. Cử chỉ nhỏ của Hài Nhi cho thấy Giotto muốn các nhân vật thánh trở nên gần gũi và chân thực.

Di sản

Lần nhìn thấy của Procacci dẫn đến nhiều phát hiện. Ông nhận ra bức tranh quá lớn so với bàn thờ hiện có của Badia, và phát hiện một đợt cải tạo năm 1628 đã dời vị trí bàn thờ, từ đó ông tìm ra một bức bích họa bị che giấu trong Badia. Bộ tranh được phục chế năm 1958, khi những lớp sơn phủ và phần đỉnh thêm sau che các đầu nhọn được gỡ bỏ. Tranh vượt qua trận lụt sông Arno năm 1966 và được phục chế lần nữa năm 2000. Ngày nay tranh ở Phòng tranh Uffizi, Florence, kích thước 91 x 334 cm, lời nhắc rằng kiệt tác có thể mất rồi lại được tìm thấy.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Giotto di Bondone (1267-1337)

phụ nữ · nghệ thuật tôn giáo · Maria · con trai · Christ Child · Phòng trưng bày Uffizi

Tranh khác của Giotto di Bondone