Giotto di Bondone · 1290
%2C%20madonna%20di%20borgo%20san%20lorenzo%2C%201290%20ca.jpg)
Từng bị xem là một "bức tranh Byzantine mặt sạm đen", mảnh tranh này giấu dưới lớp bụi bẩn một bí mật dịu dàng: bàn tay nhỏ xíu nắm lấy ngón tay của mẹ.
Đức Mẹ Borgo San Lorenzo, còn gọi là Đức Mẹ Omobono hay Đức Mẹ Đen, là một mảnh tranh màu keo trứng trên nền vàng, vẽ trên gỗ, được cho là của Giotto, khoảng năm 1290-1295; Wikidata ghi năm 1290. Tranh được lưu giữ tại nhà thờ Pieve di San Lorenzo ở Borgo San Lorenzo. Vốn là một bức Đức Mẹ ngự ngai, tranh từng đặt trong hốc bàn thờ nhà nguyện của hội Sant'Omobono, đối diện nhà thờ. Nếu đúng của Giotto, đây có lẽ là một trong những tác phẩm sớm nhất của ông, vẽ khi ông chừng hai mươi tuổi.
Phần còn lại khá nhỏ, khoảng 81,5 x 41 cm. Đức Mẹ bế Hài nhi trong tay, nhưng hình Hài nhi gần như đã mất do bảo quản kém. Nhìn kỹ, ta vẫn thấy hai cẳng tay: một bàn tay nhỏ vuốt má mẹ, bàn tay kia nắm ngón trỏ bàn tay trái của mẹ. Hãy để ý đôi mắt dài và gương mặt biểu cảm của Đức Mẹ, đôi bàn tay thon dài thanh tú, nếp áo mềm mại và đường viền vàng trên y phục.
Cử chỉ ấy theo kiểu Byzantine Glykophilousa, Đức Mẹ dịu hiền, mà Cimabue từng dùng trong bức Đức Mẹ Castelfiorentino. Theo nguồn, ở phiên bản của Giotto cảnh tượng càng dịu dàng và gần gũi hơn nhờ bàn tay nhỏ nắm ngón tay mẹ, một sự nhấn mạnh vào tình cảm vốn là nét riêng của trường phái Tuscany so với các khuôn mẫu Byzantine. Tranh đã có cảm giác khối và không gian khá rõ, mang ảnh hưởng trường phái Rome mà có lẽ Giotto tiếp thu trong chuyến đi Rome đầu tiên cùng thầy Cimabue.
Suốt thời gian dài, màu tranh bị bụi bẩn làm tối đến mức các sách hướng dẫn đầu thế kỷ XIX gọi nó là bức tranh Byzantine mặt sạm đen, lý giải cái tên Đức Mẹ Đen. Trong những năm 1982-1984, tranh được Opificio delle pietre dure ở Florence phục chế, làm lộ ra chất lượng hội họa và giúp liên hệ với Thánh giá Santa Maria Novella và Đức Mẹ San Giorgio alla Costa. Năm 1985, Luciano Bellosi là người đầu tiên gán tranh cho Giotto; ý kiến này được một cuộc triển lãm xác nhận nhưng chưa được đồng thuận hoàn toàn.
Giotto di Bondone (1267-1337)
nghệ thuật tôn giáo · phụ nữ · Maria · Christ Child · con trai
Madonna Enthroned - Giotto (1300s)
St. Francis of Assisi Receiving the Stigmata - Giotto (1290s)
Saint Stephen - Giotto (1320)
Crucifixion of Strasbourg - Giotto (1315)
Badia Polyptych - Giotto (1300s)
The Crucifixion of Christ - Giotto (1310s)
Coronation of Mary with Angels and Saints - Giotto (1328)
Scenes from the New Testament: Lamentation - Giotto (1291)