Franciscan allegories

Giotto di Bondone · 1334

Franciscan allegories - Giotto di Bondone

Trên cao, phía trên bàn thờ chính của Nhà thờ Hạ ở Assisi, bốn vòm trần dát vàng biến lý tưởng của thánh Phanxicô thành một đoàn diễu hành thiên quốc.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Các Ngụ ngôn Phanxicô là những bức bích họa trên vòm trần chữ thập phía trên bàn thờ chính của Nhà thờ Hạ, Vương cung thánh đường San Francesco ở Assisi, có niên đại khoảng năm 1334. Vasari từng mô tả kỹ và gán chúng cho Giotto, nhưng việc xác định tác giả đã gây tranh cãi từ lâu: Adolfo Venturi bác bỏ từ năm 1905, và nay chúng được xem là của Giotto cùng xưởng vẽ, nhất là những họa sĩ được gọi là Parente di Giotto và Maestro delle Vele. Nhà sử học Cesare Gnudi cho rằng Hồng y Giacomo Stefaneschi, người bảo trợ dòng Phanxicô, có thể đã đặt vẽ.

Điều nên ngắm kỹ

Bốn múi vòm thể hiện ngụ ngôn về Khiết tịnh, Khó nghèo và Vâng phục, ba nền tảng của luật dòng Phanxicô, cùng cảnh thánh Phanxicô vinh hiển, tất cả trên nền vàng, điều hiếm thấy ở bích họa. Trong cảnh Khó nghèo, Bà Khó Nghèo đứng giữa bụi gai đang hóa thành hoa hồng, Chúa Kitô nắm tay bà trao cho Phanxicô, người đưa nhẫn cưới; một đứa trẻ ném đá, một con chó sủa. Khiết tịnh ngồi trong tòa tháp trắng có chiến binh canh giữ. Vâng phục ngồi dưới hành lang, ngón tay đặt lên môi, trước một tu sĩ quỳ nhận ách.

Ý nghĩa và dụng ý

Toàn bộ chương trình là một bài học sống bằng hình ảnh và chữ viết. Khó nghèo kết hôn với Phanxicô như cô dâu; Khiết tịnh là pháo đài, nơi một chàng trai được tắm rửa trước khi bước vào; Vâng phục khiến sự kiêu ngạo, hình một nhân mã, bị thiên thần đẩy lui. Nguồn tiếng Pháp chỉ ra một nghịch lý: quá nhiều vàng để tôn vinh vị thánh từng rao giảng sự khó nghèo cho thấy một sự xa rời lý tưởng của ngài. Chương trình còn nhằm nhấn mạnh Phanxicô giống Chúa Kitô đến nhường nào.

Di sản

Các cảnh mang vị hơi cổ kính và phong cách trang trí chịu ảnh hưởng trường phái Siena, với nhiều nhân vật vui tươi thường có vẻ mặt ngạc nhiên. Nhưng cũng có những sáng tạo mạnh mẽ: trong vòm Khó nghèo, Thiên Chúa nghiêng người ra khỏi vầng hào quang trên đỉnh, một hình tượng có nguyên mẫu từ cảnh Phép rửa của Chúa trong nhà nguyện Scrovegni. Trong lòng vòm cung giữa cung thánh và gian giữa, các bạn đồng hành đầu tiên của thánh Phanxicô hiện lên trong những khung tròn. Trên bàn thờ nơi khách hành hương vẫn tụ về, vòm trần tiếp tục cuộc trò chuyện bằng vàng về việc noi gương một vị thánh.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Giotto di Bondone (1267-1337)

nghệ thuật tôn giáo

Tranh khác của Giotto di Bondone