Death of the Virgin

Giotto di Bondone · 1312

Death of the Virgin - Giotto di Bondone

Các tông đồ, thiên thần và những người phụ nữ than khóc quây quanh thi hài Đức Mẹ, còn Chúa Kitô đứng giữa họ, bế một em bé nhỏ xíu: chính linh hồn Mẹ. Giotto sắp đặt cuộc tiễn biệt này theo những lớp chiều sâu mới mẻ ở thời ông.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bức tranh thờ này của Giotto di Bondone, tiếng Đức gọi là Die Grablegung Mariae, còn được biết đến là Đức Mẹ an giấc hay Cái chết của Đức Mẹ, được vẽ bằng tempera trên gỗ dương với nền vàng. Nguồn tư liệu ghi kích thước 75,8 x 179,7 cm và định niên đại khoảng năm 1310, do phong cách gần gũi với bức Đức Mẹ Ognissanti ở Uffizi; Wikidata ghi năm 1312. Mặt sau có nhãn số 1761 từ cuộc bán đấu giá sưu tập của Hồng y Fesch. Năm 1914, Hội Bảo tàng Kaiser Friedrich mua lại tác phẩm, và nay nó thuộc Phòng tranh Gemäldegalerie của các Bảo tàng Quốc gia Berlin.

Điều nên ngắm kỹ

Thi hài Đức Mẹ nằm trên cáng ở giữa, quanh là tông đồ, thiên thần, phụ nữ và các tổ phụ trên nền vàng. Phêrô khoác áo vàng đọc thánh vịnh bên trái; Anrê mặc áo xanh rảy nước thánh từ bên phải. Ở giữa, Chúa Kitô bế một em bé, biểu tượng cho linh hồn Đức Mẹ. Hãy để ý chiều sâu: thay vì xếp nhân vật thành hàng phẳng, Giotto đặt họ trên nhiều lớp, khiến những người ở xa mang hào quang khuất sau người đứng trước. Các thiên thần bên quan tài cầm những cây nến xoắn đặc biệt, một thiên thần bên phải đung đưa bình hương. Ở mép trái, các phụ nữ than khóc như những người bạn đồng hành của Mẹ.

Ý nghĩa và dụng ý

Giotto gộp nhiều sự kiện vào một hình ảnh: Đức Mẹ an giấc, nghi lễ tang, việc an táng và việc đón nhận linh hồn. Câu chuyện bắt nguồn từ các văn bản ngụy thư, nhất là một bản văn gán cho Pseudo-Melito, về sau được Grêgôriô thành Tours và Jacobus de Voragine trong Truyện các Thánh soạn lại. Thay vì một câu chuyện kể, nguồn tư liệu mô tả cảnh này như sự dàn dựng một tang lễ trung cổ, một nghi thức tưởng nhớ chung. Các tông đồ trên đầu Mẹ làm cử chỉ than khóc, Phêrô đọc thánh vịnh, Anrê làm phép thi hài. Mọi tư thế, cử chỉ và ánh mắt đều dẫn mắt về điểm trung tâm, nơi Chúa đón nhận linh hồn mẹ mình.

Di sản

Khổ tranh dài với đỉnh hình đầu hồi thấp, gọi là dossal, thuộc một kiểu xuất hiện ở Toscana thế kỷ mười ba và về sau được thay bằng tranh nhiều tấm. Thời gian không mấy nương tay với nó. Tấm gỗ bị cắt bớt mọi phía và bào mỏng chỉ còn khoảng nửa centimet. Thế kỷ mười chín, lớp sơn bị tẩy rửa mạnh, có lẽ gây nên vẻ trắng bệch ở nhiều gương mặt, và nền vàng được làm mới hoàn toàn. Năm 1972, một phần lớp sơn phủ được gỡ bỏ, bốn năm sau lại có thêm những chỗ tô sửa. Dù vậy, cách dùng chiều sâu đầy sáng tạo, chung với bức Đức Mẹ Ognissanti, vẫn khiến tác phẩm là chứng nhân quan trọng của nghệ thuật Giotto.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Giotto di Bondone (1267-1337)

nghệ thuật tôn giáo · phụ nữ · Maria · Gemäldegalerie Berlin

Tranh khác của Giotto di Bondone