Piero della Francesca · 1480s

Chúa ra đời không phải ở Bethlehem mà trong một ngày hè trong vắt trên ngọn đồi Toscana, giữa tiếng hát của năm thiên thần ôm đàn luýt. Là một trong những bức tranh cuối cùng của Piero della Francesca, nó được vẽ cho chính ngôi nhà của gia đình ông.
Piero della Francesca vẽ bức sơn dầu trên gỗ này vào cuối đời; Wikipedia ghi khoảng 1470 đến 1475, còn Wikidata xếp vào thập niên 1480, và đây là một trong những tác phẩm muộn nhất còn lại trước khi ông mất năm 1492. Ông vẽ tranh cho dinh thự của gia đình ở quê nhà Borgo Sansepolcro. Từng có thời người ta nghĩ đây là tranh bàn thờ cho một nhà nguyện riêng, nhưng nay được hiểu là treo trong phòng ngủ. Tranh ở lại Sansepolcro cho tới khi Alexander Barker mua năm 1861 và mang về London.
Cảnh Giáng sinh được dời lên một ngọn đồi nhìn xuống miền quê Toscana, bên trái là dòng sông uốn khúc, bên phải là một thị trấn có tường thành, có lẽ là Sansepolcro. Một chuồng đá đổ nát, đặt chênh vênh trên đá, che cho con lừa và con bò. Hài nhi trần truồng nằm trên vạt áo choàng xanh của Đức Mẹ, giơ tay về phía mẹ đang quỳ cầu nguyện. Thánh Giuse ngồi xếp chân trên yên lừa, gan bàn chân hướng về người xem, trò chuyện với hai mục đồng. Năm thiên thần đứng như tượng cổ điển, hai người chơi đàn luýt, hai người hát. Một con ác là đậu trên mái, một con chim sẻ cánh vàng trong bụi cây.
Hài nhi nằm trên áo choàng của mẹ theo một thị kiến của thánh Bridget xứ Thụy Điển ở thế kỷ 14, rất phổ biến vào thời Piero. Chuồng đá xiêu vẹo trên đỉnh đồi đá có thể gợi hoàn cảnh bấp bênh khi Chúa ra đời. Chim sẻ cánh vàng là biểu tượng của sự cứu chuộc hay cuộc Khổ nạn, còn con ác là, vốn ríu rít không ngừng, dường như im bặt trước tiếng nhạc. Tư thế thánh Giuse gợi lại bức tượng đồng cổ Spinario. Khi đặt cảnh thánh vào chính phong cảnh quê mình, Piero mang sự kiện thiêng liêng về đúng nơi bức tranh sẽ được treo.
Phòng trưng bày Quốc gia London mua tranh trong cuộc bán bộ sưu tập Barker năm 1874, và thủ tướng Benjamin Disraeli phải bênh vực việc mua này trước Quốc hội khi có lo ngại về tình trạng tranh. Từng bị coi là dang dở, nay tranh được cho là đã bị hư do những lần phục chế quá tay: áo hồng của thánh Giuse mỏng tang, con lừa mờ đến mức thấy cả bức tường xuyên qua chân nó. Sau ba năm bảo tồn, tranh được trưng bày lại vào tháng 12 năm 2022. Alison Cole ca ngợi kết quả; Jonathan Jones trên tờ The Guardian thì chỉ trích gay gắt. Tranh nằm trong danh sách 100 bức tranh vĩ đại của BBC và là hình quen thuộc trên thiệp Giáng sinh.
Piero della Francesca (1415-1492)
nghệ thuật tôn giáo · phụ nữ · Maria · Christ Child · Bảo tàng Quốc gia Luân Đôn · con trai · Thời kỳ Phục hưng sớm
Flagellation of Christ - Piero della Francesca (1450s)
Madonna and Child with Saints, Angels and Federico da Montefeltro - Piero della Francesca (1472)
The Baptism of Christ - Piero della Francesca (1448)
Diptych of Federico da Montefeltro and Battista Sforza - Piero della Francesca (1465)
Polyptych of the Misericordia - Piero della Francesca (1460s)
Portrait of Sigismondo Pandolfo Malatesta - Piero della Francesca (1450s)
Madonna di Senigallia - Piero della Francesca (1470s)
Saint Jerome and a Donor - Piero della Francesca (1440)
Sự ra đời của thần Vệ Nữ - Sandro Botticelli (c. 1485)
Primavera - Sandro Botticelli (1480s)
Mona Lisa - Leonardo da Vinci (1503-1519)
Người đàn bà và con chồn - Leonardo da Vinci (1490)
Annunciation - Fra Angelico (1425)
Adoration of the Magi - Fra Angelico (1430)
Lamentation of Christ - Andrea Mantegna (1483)
Madonna della Vittoria - Andrea Mantegna