Separation

Edvard Munch · 1896

Separation - Edvard Munch

Trên bờ biển tím, một người phụ nữ áo trắng bước về phía biển, còn người đàn ông áo đen quay đi, tay ôm trái tim đang rỉ máu. Vậy mà mái tóc vàng dài của nàng vẫn quấn lấy anh. Munch đặt tên tranh là Chia lìa.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Munch vẽ Chia lìa năm 1896, thuộc Bức diềm Cuộc đời, chuỗi tranh về tình yêu từ lúc mới hấp dẫn nhau đến nỗi đau chia tay. Ông trở lại đề tài này nhiều lần: một bản màu nước đầu tiên năm 1893, một bản sơn dầu đầu tiên ở Berlin năm 1894 nay chỉ còn trong tình trạng hư hại và bị vẽ chồng, hai bản in đá năm 1896 và một nghiên cứu sơn dầu khác năm 1906 đến 1907. Mô típ bắt nguồn từ bức Nhân sư năm 1894, nơi đã có người phụ nữ tóc vàng bên biển và người đàn ông trong bóng tối. Mô típ gần gũi Hấp dẫn cũng trói đôi lứa bằng mái tóc phụ nữ.

Điều nên ngắm kỹ

Tấm vải 96 x 127 cm có bố cục đơn giản và trực diện, như Frank Høifødt nhận xét. Bên phải, một thiếu nữ tóc vàng mặc váy trắng dài bước gần như trang nghiêm về phía biển, gương mặt không có đường nét. Bên trái, một người đàn ông áo đen mặt xanh xao đứng còng lưng, đầu cúi, tay phải bấu lấy ngực. Hãy nhìn cây đỏ như máu dưới chân anh: cùng màu đỏ ấy viền quanh bàn tay, như thể trái tim đang chảy máu. Tóc nàng kéo thành những đường ngang dài sang quấn quanh đầu và ngực anh. Lớp sơn rất mỏng trên vải không lót, để lộ thớ vải, và đường bờ biển chia bức tranh làm đôi.

Ý nghĩa và dụng ý

Trong ghi chép của Munch, mái tóc đỏ như máu của một người phụ nữ quấn lấy ông như những con rắn, những sợi mảnh nhất mắc vào tim ông; khi nàng đi xa dần trên biển, tim ông rỉ máu vì những sợi tóc không thể cắt đứt. Uwe M. Schneede nhấn mạnh rằng những đoạn viết ấy ghi lại cảm xúc về sau khơi nguồn cho tranh, chứ không phải lời giải thích tranh. Høifødt tự hỏi người đàn ông đau vì một người phụ nữ thật hay vì phải từ bỏ ảo ảnh về nữ tính lý tưởng. Reinhold Heller và Arne Eggum còn thấy ở đây người nghệ sĩ, máu tim nuôi bông hoa của tác phẩm. Chính Munch viết rằng nghệ thuật là máu tim của con người.

Di sản

Nhà phê bình Franz Servaes tả một lọn tóc mọc vào tim người đàn ông bằng nghìn chiếc rễ, trói anh vào người phụ nữ đang rời đi trong khi bàn tay anh vô vọng ấn lên trái tim. Mái tóc dài xuất hiện khắp tác phẩm của Munch, như trong Ma cà rồng và Salome, như dấu hiệu sức mạnh nữ giới và sợi dây giữa hai giới vừa cuốn hút vừa đe dọa ông. Bức tranh được trưng bày tại Bảo tàng Munch ở Oslo.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata · Wikipedia

Về họa sĩ

Edvard Munch (1863-1944)

Munch Museum

Tranh khác của Edvard Munch