Evening on Karl Johan

Edvard Munch · 1892

Evening on Karl Johan - Edvard Munch

Một đám đông đi thẳng về phía bạn trên đại lộ chính của Kristiania lúc chạng vạng, mặt tái như mặt nạ, mắt mở trừng. Một bóng đen đi ngược chiều. Một năm trước Tiếng thét, Munch đã vẽ nỗi sợ.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Trong nhật ký văn chương năm 1889, Munch tả cảnh mình đi giữa những người qua đường mà ai cũng như đang nhìn chằm chằm vào ông, những gương mặt trong ánh chiều, đến khi đầu ông trống rỗng, người run lên và mồ hôi chảy dài trên mặt. Ông cũng ghi lại cảm giác tương tự trên đại lộ Boulevard des Italiens ở Paris, giữa ngàn gương mặt ma quái dưới ánh đèn điện. Mùa hè năm 1892, trở về Kristiania và Åsgårdstrand, ông biến trải nghiệm ấy thành bức tranh này. Arne Eggum gọi đây có lẽ là bức tranh độc đáo nhất của mùa hè đó.

Điều nên ngắm kỹ

Đây là đại lộ Karl Johans Gate, con đường chính của Kristiania, lúc đêm xuống. Bên phải, ở xa, là tòa nhà Quốc hội Storting và hai cây dương cao vút; bên trái là dãy nhà với cửa sổ sáng đèn. Một đám đông chen chúc tiến về phía bạn, đàn ông đội mũ chóp cao, phụ nữ đội mũ rơm nhẹ có ruy băng. Gương mặt họ đông cứng, vô cảm, mắt trừng trừng, tô vàng và xanh lá rực trên nền trời xanh đỏ. Bên phải con đường, một bóng đen đơn độc đi theo hướng ngược lại.

Ý nghĩa và dụng ý

Giới phê bình thấy sự đe dọa trong cách đám đông đối diện thẳng với người xem, như thể ta đang nhìn xuống vực thẳm hay nhìn chính hình bóng mình. Reinhold Heller nói về mối đe dọa của đám đông vô danh đối với cá nhân; Franziska Müller cho rằng bóng người đơn độc chính là Munch. Tranh đảo ngược bức Ngày xuân trên Karl Johan năm 1890 theo lối Ấn tượng, và Jean Selz xem đây là khởi đầu của một phong cách biểu hiện mới. Ở đây nỗi sợ không được hét lên như trong Tiếng thét năm sau, mà im lặng, và vì thế càng đáng sợ hơn.

Di sản

Munch trưng bày bức tranh lần đầu vào tháng 9 năm 1892 tại triển lãm của ông ở Tostrupgården, Kristiania. Tờ Morgenbladet gọi đó là một bức tranh điên rồ, và công chúng lên án cả tranh lẫn họa sĩ là bệnh hoạn. Nhưng Munch quý bức tranh đến mức đưa nó vào Bức diềm cuộc đời, chuỗi tranh về sự sống, tình yêu và cái chết. Những gương mặt như mặt nạ trở lại trong bức Lo âu năm 1894. Năm 1909, nhà sưu tập Rasmus Meyer mua tranh cho bộ sưu tập của ông ở Bergen, mở cửa cho công chúng năm 1924, và tranh vẫn ở bảo tàng KODE tại Bergen.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Edvard Munch (1863-1944)

nghệ thuật dân gian

Tranh khác của Edvard Munch