Cái chết và đứa trẻ

Edvard Munch · 1899

Cái chết và đứa trẻ - Edvard Munch

Một bé gái đứng quay lưng về phía người mẹ đã mất, hai tay ép vào tai, đôi mắt mở lớn nhìn thẳng về phía ta. Munch, người mất mẹ năm năm tuổi, đã vẽ đi vẽ lại sự lặng im của khoảnh khắc ấy.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Munch mất mẹ vì bệnh lao khi lên năm, và chín năm sau chị gái Sophie của ông cũng chết vì căn bệnh ấy. Hình ảnh đứa trẻ bên giường mẹ hấp hối bắt nguồn từ câu chuyện gia đình đó. Bản ký họa sớm nhất có từ năm 1889, nên bài Wikipedia tiếng Anh gọi đây là bố cục năm 1889, còn Wikidata ghi bức tranh ở Bremen là năm 1899. Munch vẽ cảnh này lần đầu trong khoảng 1897 đến 1899 ở khổ ngang, nay ở Bảo tàng Munch tại Oslo, với cả gia đình ông ở hậu cảnh. Bức ở Bremen ra đời sau, lược đi chỉ còn lại điều cốt lõi.

Điều nên ngắm kỹ

Nhìn từ trên xuống, một bé gái tóc vàng đứng bên trái, đối diện người xem, quay lưng về phía giường. Hai tay em giơ lên, bàn tay như ép vào tai, đôi mắt xanh mở to. Em mặc áo trắng, váy tím nhạt, tất đen và giày sẫm. Bóng của em đổ chéo về phía giường, nối em với người phụ nữ tóc đen gầy guộc nằm nhắm mắt trên chiếc gối trắng. Làn da bà gần như không khác màu vỏ gối. Hãy nhìn màu cam đục của sàn nhà lặp lại bên cạnh gối như những vệt máu. Lớp sơn mỏng, gương mặt được vẽ bằng sáp dầu.

Ý nghĩa và dụng ý

Ulrich Bischoff cho rằng sự thay đổi từ phiên bản đầu sang bức này là điển hình cho sự cực đoan hóa nghệ thuật của Munch. Gia đình và căn phòng bệnh biến mất, chỉ còn đứa trẻ và người mẹ. Bé gái vươn lên từ sàn nhà nâu đỏ vào vùng xanh thẫm của cái chết, nối liền sự sống và cái chết trong một hình hài. Làn da khỏe mạnh và thân thể căng cứng của em đối lập với hình dáng kiệt quệ phía sau, như thể em đang cố đẩy lùi chính cái chết. Một nhà bình luận gọi nỗi kinh hoàng câm lặng của đứa trẻ là một biến thể của Tiếng thét. Bức tranh không giải thích nỗi đau. Nó khiến ta cảm thấy nỗi đau.

Di sản

Năm 1918, Kunsthalle Bremen mua bức tranh, tác phẩm Munch đầu tiên được một bảo tàng Đức sở hữu. Rất lâu sau, theo đề nghị của Bảo tàng Munch, tranh được chụp X-quang và lộ ra một bức tranh khác của Munch cùng kích thước nằm bên dưới: Cô gái và ba cái đầu đàn ông, vẽ khoảng 1895 đến 1898. Lý do nó nằm đó vẫn chưa rõ. Người phụ trách Dorothee Hansen cho rằng có thể nó được dùng làm lớp đỡ, có lẽ vì thiếu vật liệu. Nhiều dấu vân tay ở mép tranh cho thấy Munch đã cầm nắm bức tranh khi sơn còn ướt trong thời gian dài. Hai tác phẩm được trưng bày cùng nhau ở Bremen năm 2011 và 2012. Munch cũng làm một bản khắc axit về đề tài này năm 1901.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Edvard Munch (1863-1944)

trẻ em · chết

Tranh khác của Edvard Munch